Gezondheid loopt achter door ongelijkheid: nieuwe cijfers tonen zorgwekkende daling

Ongelijkheid is niet alleen een sociaal probleem, maar ook een gezondheidsrisico. Nieuwe cijfers uit het Verenigd Koninkrijk laten zien dat de levensverwachting in goede gezondheid in alle regio’s is gedaald, maar het meest in de armste gebieden. Dit komt deels door de nasleep van COVID-19, maar vooral door bezuinigingen op de gezondheidszorg door de vorige regering.

De verschillen zijn opvallend: een inwoner van een welvarende wijk heeft gemiddeld bijna twintig jaar langer een goede gezondheid dan iemand in een achtergestelde buurt. Ook in andere landen, zoals de Verenigde Staten, Duitsland, Canada en Nederland, zijn soortgelijke dalingen waargenomen.

Gezond leven begint met basisvoorwaarden, aldus een analyse van het Britse gezondheidsdenktank The Health Foundation. Zij benadrukt dat roken verminderen, betere voeding en meer beweging ziekten kunnen uitstellen en het dagelijks welzijn kunnen verbeteren. Ook veilig werk, kwaliteitsvolle huisvesting en een ondersteunende leefomgeving spelen een cruciale rol in zowel lichamelijke als geestelijke gezondheid.

De situatie verslechtert, maar de oplossingen lijken ver weg. Toch zijn er initiatieven die beloven de gezonde levensverwachting te verlengen. Zo richt Retro Biosciences, gesteund door Sam Altman, zich op het vertragen van verouderingsprocessen om de gezonde levensduur te vergroten. Altos Labs streeft ernaar ziekten en handicaps te genezen, terwijl Hevolution uit Saoedi-Arabië de focus legt op het verlengen van de gezonde levensfase in plaats van alleen de levensduur.

Ook in Prospera, een experimentele ‘vrije stad’ voor de kust van Honduras, wordt medisch onderzoek zonder beperkingen toegestaan. Een ondernemer daar stelt:

‘Prospera is een unieke plek waar we medisch onderzoek kunnen doen zoals we dat willen. Het kan ons helpen naar een toekomst zonder ziekten.’

Maar deze initiatieven richten zich vooral op dure behandelingen zoals genetherapie en stamceltherapie. Deze zijn alleen betaalbaar voor een kleine groep mensen die al in een bevoorrechte positie verkeren. Vaccinaties, gezonde voeding, stoppen met roken en meer bewegen – de basisvoorwaarden voor een gezonde samenleving – blijven onderbelicht.

Ook in andere delen van de wereld is ongelijkheid een gezondheidsprobleem. In Rusland leven inwoners van Moskou langer dan mensen uit de provincies, hoewel de gezondheid in sommige moslimregio’s relatief goed is. Toch lijkt de Russische overheid niet geïnteresseerd in het verkleinen van deze kloof. Tijdens een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping vorig jaar bespraken Vladimir Putin en hij in plaats daarvan hoe ze oneindig konden leven.

Deze focus op individuele oplossingen voor een collectief probleem doet denken aan de late fase van het kapitalisme in het Westen. De behoeften van een kleine elite – en zelfs van hun huisdieren, zoals blijkt uit Genflow, dat veroudering bij honden wil vertragen – staan centraal, terwijl de gezondheid van de bredere bevolking wordt verwaarloosd.