Klimaatbeleid als oplossing voor stijgende kosten: progressieven pleiten voor groene economie

De Amerikaanse overheid onder de voormalige president Trump heeft jarenlang milieubeleid afgebouwd, terwijl de kosten voor huishoudens blijven stijgen. Critici stellen dat klimaatmaatregelen te duur zouden zijn en de economische groei zouden remmen. Een invloedrijke groep progressieve denkers en activisten, waaronder het Climate and Community Institute (CCI), kaart nu een andere visie aan: de klimaatcrisis is juist een kernoorzaak van de stijgende levenskosten en economische instabiliteit.

Het CCI presenteerde recentelijk het beleidsvoorstel ‘Stop Greed, Build Green’, dat een nieuwe benadering van klimaatbeleid voorstelt. Volgens de auteurs is decarbonisatie geen tegenstrijdigheid met betaalbaarheid, maar juist een middel om die te bereiken. Het voorstel, dat wordt omschreven als ‘groen economisch populisme’, richt zich op het herstructureren van de economie in plaats van alleen het aanpassen van belastingen of subsidies.

Een antwoord op de ‘klimaatpolitiek is toxisch’-retoriek

Deze aanpak is een directe reactie op de groeiende kritiek in Washington, waar veel politici klimaatbeleid als politiek onhaalbaar bestempelen. Naomi Klein, bekend auteur en medeoprichter van het CCI, benadrukt dat de kracht van dit voorstel ligt in het doorbreken van de mythe dat klimaatmaatregelen het leven duurder maken. “Het is een misvatting dat emissiereductie ten koste gaat van betaalbaarheid,” aldus Klein.

Het CCI lanceerde zijn ‘werknemersklimaatagenda’ tijdens een evenement in New York, met sprekers zoals Louise Yeung, hoofd klimaatbeleid van Zohran Mamdani, vertegenwoordigers van de Democratic Socialists of America en experts van het Climate Jobs Institute van Cornell University. Een week later reisde de organisatie naar Washington om hun ideeën te bespreken met wetgevers, voormalige overheidsfunctionarissen, congresmedewerkers, wetenschappers, activisten en vakbondsleiders.

Onderzoek toont brede steun voor groene betaalbaarheid

Om hun punt kracht bij te zetten, baseerden de activisten zich op recent onderzoek van het CCI en het progressieve onderzoeksbureau Data for Progress. Uit de peiling blijkt dat 70% van de kiezers – waaronder 65% van de Republikeinen – gelooft dat klimaatactie de kosten van levensonderhoud kan verlagen. Dit suggereert dat groene beleidsmaatregelen, die lang door rechtse populisten zoals Donald Trump werden afgedaan als ‘elitaire projecten’, juist aansluiting kunnen vinden bij de brede bevolking.

“We moeten ons richten op de echte pijn die mensen nu voelen in hun dagelijks leven, als gevolg van decennialange onderinvesteringen door overheid en bedrijven in werknemers.”

Hoewel andere Democraten en progressieven de stijgende kosten ook koppelen aan klimaat, gaat het CCI verder dan kortetermijnoplossingen. Hun aanpak richt zich op economische democratie: het aanpakken van machtsongelijkheid door samen te werken met vakbonden en sociale bewegingen om beleid vorm te geven.

“Echte betaalbaarheid betekent niet alleen het bijstellen van de portemonnees van aandeelhouders en CEO’s, maar het fundamenteel herzien van de structuur waarop onze economie draait.”

Dit voorstel bouwt voort op de Green New Deal, het ambitieuze plan dat in 2019 werd gelanceerd door de beweging Sunrise Movement en later werd omarmd door politici zoals Alexandria Ocasio-Cortez en Bernie Sanders. Waar de Green New Deal vooral ging over de noodzaak van klimaatmaatregelen, voegt het CCI er een nieuwe dimensie aan toe: klimaatbeleid als instrument voor economische rechtvaardigheid.