De voorgestelde begroting van de Amerikaanse president Donald Trump voor 2027 bevat een forse verhoging van de uitgaven voor de productie van plutoniumkernen, de essentiële componenten van kernwapens. Tegelijkertijd stelt het voorstel een bezuiniging van bijna 400 miljoen dollar voor op het gebied van nucleaire milieusanering.
Een recent gelekt memo van de National Nuclear Security Administration (NNSA) roept Amerikaanse kernwetenschappers op om nieuwe soorten kernwapens te ontwikkelen en de productie van plutoniumkernen te verdubbelen, van 30 naar 60 per jaar. Een plutoniumkern, ongeveer zo groot als een bowlingsbal, is cruciaal voor de werking van een kernwapen. Bij een explosie zorgt de implosie van deze kern voor de initiële kettingreactie die de vernietigende kracht van het wapen ontketent.
Tot 1992 produceerde de VS jaarlijks duizend plutoniumkernen. Sindsdien is de productie gedaald tot minder dan 30 per jaar. Trump wil deze productie nu weer opschalen en is bereid daar flink in te investeren. De begroting voor 2027 reserveert 53,9 miljard dollar voor het ministerie van Energie (DOE), waaronder een stijging van 87% voor de productie van plutoniumkernen op de Savannah River Site (van 1,2 miljard naar 2,25 miljard dollar) en een stijging van 83% voor de productie op het Los Alamos National Laboratory (van 1,3 miljard naar 2,4 miljard dollar).
Deze forse verhogingen zijn opmerkelijk, vooral omdat er naar schatting zo’n 15.000 ongebruikte plutoniumkernen in een opslagfaciliteit in Texas liggen. “We hebben duizenden kernen die in principe hergebruikt zouden kunnen worden. De NNSA heeft openlijk toegegeven dat ze kernen zullen hergebruiken voor een aantal kernwapens,” aldus Dylan Spaulding, senior wetenschapper bij de Union of Concerned Scientists, tegenover 404 Media.
Sommige kernen zijn oud en er zijn binnen de Amerikaanse overheid zorgen over hun functionaliteit. Uit onafhankelijk onderzoek uit 2006 en 2019 blijkt echter dat plutoniumkernen een levensduur van 85 tot 100 jaar zouden moeten hebben. Toch wekte de studie uit 2019 bij sommige critici zorgen op.
“Zo snel mogelijk” produceren roept vragen op
De NNSA adviseert in het memo om de productie van plutoniumkernen “zo snel mogelijk” te hervatten. Deze formulering zorgde voor onrust, omdat het suggereert dat er redenen zijn tot bezorgdheid. “Ze zeiden dat ze niets alarmerends hebben ontdekt over de degradatie van kernen, maar toch moet de productie zo snel mogelijk worden hervat,” aldus Spaulding. “Ik zie geen duidelijk bewijs dat kernen een kortere levensduur hebben. We hebben nog tientallen jaren de tijd om de productieproblemen op te lossen. Het gebruik van veroudering als excuus om nu meteen weer te beginnen, lijkt mij een afleidingsmanoeuvre.”
Volgens Spauld gaat de begrotingsverhoging niet om het vervangen van oude kernen, maar om het maken van nieuwe voor nieuwe soorten kernwapens. “De nieuwe begroting past bij een versnelde push om alles in het nucleaire complex te versnellen, iets wat deze regering steeds meer benadrukt,” aldus Spaulding.