In de Verenigde Staten zorgen meer dan 63 miljoen mensen voor kinderen, ouders of andere dierbaren. Bijna de helft van de zorgverleners onder de 50 jaar combineert de zorg voor een ouder met die voor een kind. Vaak gaat dit gepaard met een baan en de dagelijkse uitdagingen van het leven. Het resultaat? Uitputting en burn-out.
Zorgstress: een stille sluipmoordenaar
Wanneer we denken aan burn-out, denken we vaak aan werkdruk. Maar ook het zorgen voor een dierbaar persoon kan leiden tot extreme vermoeidheid. Amy Goyer, expert op het gebied van familie en zorg bij AARP, weet hier alles van. Ze is al sinds haar twintigste zorgverlener: eerst voor haar grootouders, later voor haar ouders en zus.
"Ik voelde me alsof ik vier levens tegelijk leefde," vertelt ze in de podcast Explain It to Me van Vox. "Als je iemand van wie je houdt ziet lijden – fysiek, emotioneel of financieel – neem je die stress vaak over. Het is alsof je een dun membraan tussen jullie tweeën hebt, dat steeds verder uitrekt."
Dit fenomeen staat bekend als tweederangsstress: het overnemen van de emotionele last van de persoon voor wie je zorgt. Je voelt diens angst, verdriet of frustratie alsof het jouw eigen gevoelens zijn.
Hoe herken je tweederangsstress?
Tweederangsstress ontstaat wanneer je de emoties van de persoon die je verzorgt, overneemt. Het voelt alsof je hun pijn, trauma of stress ook ervaart. Denk aan:
- Constant gevoelens van angst of bezorgdheid;
- Zich overweldigd voelen door de situatie;
- Prikkelbaarheid of frustratie die niet bij jou past;
- Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn of vermoeidheid zonder duidelijke oorzaak;
- Het gevoel hebben dat je geen controle meer hebt over je eigen emoties.
Goyer vergelijkt het met het oplopen van een virus: "Je vangt als het ware de emoties van de ander op, net zoals je een verkoudheid kunt oplopen."
Burn-out in de zorg: waarom stoppen geen optie is
Bij werkgerelateerde burn-out kun je vaak ontsnappen door ontslag te nemen. Maar bij zorg voor een dierbaar persoon is dat geen optie. Je kunt niet zomaar weglopen. Het verlangen om weg te gaan is dan ook een van de grootste rode vlaggen.
Goyer ontwikkelde tijdens haar jarenlange zorg een persoonlijke filosofie: "Ik reed in mijn auto en besefte dat ik op de reserves reed. Geen brandstof meer. Dat gevoel van totale uitputting."
Herken jij jezelf hierin? Leer de signalen van tweederangsstress en burn-out herkennen en voorkom dat je zelf ten onder gaat in de zorg voor een ander.
Wat kun je doen om burn-out te voorkomen?
Goyer deelt in de podcast praktische tips om de druk te verminderen:
- Zorg voor jezelf: Neem bewust tijd voor ontspanning en activiteiten die jou energie geven. Dit hoeft niet groot te zijn – zelfs een korte wandeling of een kop thee kan helpen.
- Stel grenzen: Je kunt niet alles alleen doen. Leer ‘nee’ te zeggen en vraag om hulp waar nodig.
- Zoek steun: Praat met andere zorgverleners, familie of vrienden. Het delen van ervaringen kan verlichtend werken.
- Professionele hulp: Overweeg om een therapeut of coach in te schakelen om met de emotionele belasting om te gaan.
- Accepteer hulp: Laat anderen taken overnemen, zoals boodschappen doen of een bezoek brengen. Kleine taken kunnen al een groot verschil maken.
Luister de volledige aflevering van Explain It to Me op Apple Podcasts, Spotify of andere podcastplatforms. Heb je een vraag voor de podcast? Stuur dan een e-mail naar [email protected] of bel naar 1-800-618-8545.