Astronomowie odkrywają kluczową wskazówkę dotyczącą pochodzenia międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS

Kometa 3I/ATLAS stała się sensacją naukową, gdy w ubiegłym roku wleciała do Układu Słonecznego. Teraz astronomowie odkryli, że jej historia sięga znacznie dalej – dosłownie z odległego zakątka galaktyki, niczym kosmiczny uchodźca szukający ciepła.

Badania przeprowadzone za pomocą obserwatorium ALMA w Chile ujawniły, że kometa ta prawdopodobnie uformowała się w zimnym, izolowanym rejonie Drogi Mlecznej, z dala od intensywnego promieniowania i sąsiedztwa innych gwiazd. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Nature.

Podczas zbliżania się do Słońca w listopadzie ubiegłego roku, kometa zaczęła uwalniać ogromne ilości pary wodnej – szacunkowo tyle, ile mieści się w 70 olimpijskich basenach dziennie. To pozwoliło naukowcom zbadać skład jej jądra. W parze wodnej wykryto wysokie stężenie deuteru, ciężkiego izotopu wodoru zawierającego proton i neutron, w przeciwieństwie do zwykłego wodoru, który składa się jedynie z protonu.

Woda zawierająca deuter, nazywana „ciężką wodą”, występuje w 3I/ATLAS w ilościach 30 razy większych niż w typowych kometach pochodzących z Układu Słonecznego oraz 40 razy większych niż w wodzie oceanicznej na Ziemi. To zupełnie nowy poziom proporcji, nigdy wcześniej nie obserwowany w innych systemach planetarnych, jak wyjaśnił główny autor badania, Luis Salazar Manzano z Uniwersytetu Michigan.

Tak wysoki poziom ciężkiej wody sugeruje, że kometa powstała w ekstremalnie zimnym i odległym regionie galaktyki, gdzie warunki sprzyjały gromadzeniu się deuteru. Szacuje się, że wiek 3I/ATLAS wynosi co najmniej 7 miliardów lat, czyli znacznie więcej niż nasze Słońce, które liczy około 4,5 miliarda lat.

Odkrycie to rzuca nowe światło nie tylko na pochodzenie samej komety, ale także na procesy formowania się innych systemów planetarnych. Współautorka badania, Teresa Paneque-Carreño z Uniwersytetu Michigan, podkreśliła, że wyniki te dowodzą, iż warunki, które doprowadziły do powstania naszego Układu Słonecznego, nie są powszechne we wszechświecie.

"To, co może wydawać się oczywiste, wymaga udowodnienia. A my właśnie to zrobiliśmy" – powiedziała Paneque-Carreño dla Sky at Night.

Badanie 3I/ATLAS otwiera nowe możliwości w zrozumieniu różnorodności układów planetarnych oraz warunków niezbędnych do powstania życia. Choć kometa ta nie stanowi bezpośredniego zagrożenia, jej analiza dostarcza cennych informacji o ewolucji galaktyki i procesach zachodzących we wczesnym wszechświecie.