Fale morskie podgrzewają cyklony – straty ekonomiczne niemal się podwajają

Badanie ujawnia związek między falami morskimi a stratami gospodarczymi

Nowe badanie opublikowane w Science Advances pokazuje, że cyklony tropikalne, które gwałtownie się nasilają podczas przechodzenia nad falami morskimi, powodują niemal dwukrotnie wyższe straty ekonomiczne w porównaniu z cyklonami, które nie napotykają na niezwykle ciepłe wody oceanów. Analiza objęła prawie 800 cyklonów tropikalnych z lat 1981–2023 i wykazała, że straty ekonomiczne wzrastają o 93%, nawet po uwzględnieniu rozwoju przybrzeżnego.

Badanie podkreśla, że takie cyklony charakteryzują się także wyższymi opadami deszczu oraz większymi prędkościami wiatru. Według naukowców, zjawisko to powinno być uwzględniane w strategiach adaptacji klimatycznej i przygotowań na przyszłe zagrożenia.

To krok naprzód w zrozumieniu, jak lepiej przewidywać przyszłe zagrożenia w coraz cieplejszym świecie – powiedział jeden z badaczy, który nie był zaangażowany w badanie, cytowany przez Carbon Brief.

Czym jest „szybkie nasilenie” cyklonów?

Cyklony tropikalne to wirujące układy burzowe, które tworzą się nad ciepłymi wodami oceanów. Charakteryzują się niskim ciśnieniem w centrum i stałymi wiatrami o prędkości powyżej 120 km/h. W zależności od rejonu występowania nazywane są huraganami, cyklonami lub tajfunami.

Ich uderzenie w ląd może powodować ogromne straty ekonomiczne. Według raportu Aon’s 2025 Climate Catastrophe Insight, cyklony tropikalne były odpowiedzialne za sześć z dziesięciu najbardziej kosztownych katastrof naturalnych między 1900 a 2024 rokiem. Głównymi przyczynami strat są silne wiatry, intensywne opady oraz niszczycielskie fale sztormowe.

Szczególnie niebezpieczne stają się cyklony, które przechodzą przez proces szybkiego nasilenia. Polega on na gwałtownym wzroście siły wiatru o co najmniej 55 km/h w ciągu 24 godzin. Do tego zjawiska przyczyniają się ciepłe wody oceanów, wysoka wilgotność oraz niskie uskoki wiatru w atmosferze.

Od lat 80. XX wieku obserwuje się wzrost częstotliwości szybkiego nasilenia cyklonów, a prognozy wskazują, że zjawisko to będzie jeszcze częstsze wraz z postępującym ociepleniem klimatu.

Fale morskie jako „paliwo” dla cyklonów

Fale morskie to okresy wyjątkowo wysokich temperatur wody, podobne do fal upałów w atmosferze. Ich częstotliwość wzrasta z powodu globalnego ocieplenia. Według poprzednich badań, fale morskie mogą przyczyniać się do szybkiego nasilenia cyklonów, gdyż ciepła woda działa jak „paliwo” dla burz.

Dr Hamed Moftakhari, ekspert niezaangażowany w badanie, podkreśla, że interakcje między cyklonami a falami morskimi powinny być uwzględniane w strategiach adaptacji klimatycznej. Wraz z postępującymi zmianami klimatu, fale morskie będą występować częściej, co może prowadzić do jeszcze większych strat ekonomicznych.

Główne wnioski badania:

• Cyklony nasilające się nad falami morskimi powodują o 93% wyższe straty ekonomiczne.
• Takie zjawiska charakteryzują się wyższymi opadami i silniejszymi wiatrami.
• Szybkie nasilenie cyklonów staje się coraz częstsze od lat 80. XX wieku.
• Fale morskie będą występować częściej wraz z postępującym ociepleniem klimatu.
• Strategie adaptacji klimatycznej powinny uwzględniać interakcje między cyklonami a falami morskimi.