Międzynarodowy zespół klimatologów ostrzegł w tym tygodniu, że nadchodzące zjawisko El Niño może znacząco nasilić ekstremalne zjawiska pogodowe w 2024 roku. Według ekspertów, oprócz typowych dla El Niño susz i powodzi, należy spodziewać się także rekordowych fal upałów, które mogą zagrozić zdrowiu milionów ludzi na całym świecie.
El Niño a globalne ocieplenie: co mówią badania?
El Niño to naturalne zjawisko klimatyczne, polegające na okresowym ociepleniu wód powierzchniowych w tropikalnej części Oceanu Spokojnego. Podczas jego trwania ogromne ilości ciepła zgromadzonego w oceanie uwalniane są do atmosfery, co prowadzi do tymczasowego wzrostu średniej globalnej temperatury powierzchni Ziemi nawet o 0,3 stopnia Fahrenheita (około 0,17°C).
Podczas niedawnej wideokonferencji klimatolodzy podkreślili, że dzisiejsze skutki nawet umiarkowanego lub silnego El Niño są bardziej dotkliwe niż podobne zjawiska sprzed kilku dekad. Wynika to z faktu, że cały system klimatyczny Ziemi jest obecnie znacznie cieplejszy niż kiedykolwiek wcześniej w historii pomiarów.
Dlaczego El Niño jest niebezpieczne w czasach kryzysu klimatycznego?
Eksperci zwracają uwagę, że w połączeniu z postępującym globalnym ociepleniem, spowodowanym głównie emisją gazów cieplarnianych z działalności człowieka, El Niño może prowadzić do jeszcze bardziej destrukcyjnych skutków. Naukowcy podkreślają jednak, że to nie samo zjawisko El Niño jest głównym winowajcą, ale przede wszystkim długoterminowe ocieplenie klimatu.
Według raportów Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), ostatnie lata były najcieplejsze w historii pomiarów, a rok 2023 został uznany za najgorętszy od rozpoczęcia prowadzenia rejestrów. Prognozy na 2024 rok sugerują, że wraz z rozwojem El Niño, globalna średnia temperatura może ponownie pobić rekordy.
Potencjalne zagrożenia związane z El Niño w 2024 roku
- Ekstremalne fale upałów: Możliwe rekordowe temperatury w wielu regionach świata, szczególnie w Azji Południowej, Afryce i Ameryce Północnej.
- Nasilone susze: Zagrożenie suszami rolniczymi, które mogą prowadzić do klęsk głodu w regionach zależnych od rolnictwa deszczowego, takich jak Afryka Wschodnia i Ameryka Środkowa.
- Gwałtowne powodzie: Zwiększone opady deszczu w niektórych regionach, takich jak Ameryka Południowa i Australia, mogą prowadzić do powodzi i osunięć ziemi.
- Zagrożenie dla zdrowia publicznego: Wysokie temperatury i zanieczyszczenie powietrza mogą nasilać problemy zdrowotne, szczególnie wśród osób starszych i dzieci.
„El Niño samo w sobie nie jest nowym zjawiskiem, ale w obecnych warunkach klimatycznych jego skutki są znacznie bardziej dotkliwe. To, co kiedyś było ekstremalnym zjawiskiem pogodowym, dzisiaj staje się nową normą.”
— Dr Anna Kowalska, klimatolog z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej
Jakie regiony świata będą najbardziej dotknięte?
Według prognoz, najbardziej narażone na skutki El Niño w 2024 roku będą:
- Ameryka Południowa – szczególnie Peru i Ekwador, gdzie spodziewane są intensywne opady deszczu i powodzie.
- Azja Południowa – Indie i Pakistan mogą doświadczyć ekstremalnych fal upałów, które zagrożą bezpieczeństwu żywnościowemu.
- Afryka Wschodnia – regiony zależne od rolnictwa deszczowego, takie jak Etiopia i Somalia, mogą zmagać się z suszami i klęskami głodu.
- Australia – zwiększone ryzyko pożarów buszu i susz, szczególnie w południowych i wschodnich częściach kraju.
- Ameryka Północna – południowe stany USA mogą doświadczyć zarówno powodzi, jak i fal upałów.
Co możemy zrobić, aby się przygotować?
Eksperci apelują o podjęcie działań zarówno na poziomie globalnym, jak i lokalnym, aby złagodzić skutki nadchodzącego El Niño:
- Wzmocnienie systemów wczesnego ostrzegania: Rządy powinny zainwestować w nowoczesne technologie monitorowania pogody i systemy alarmowe, aby szybko reagować na zagrożenia.
- Przygotowanie służb ratowniczych: Konieczne jest zwiększenie gotowości służb ratowniczych i medycznych, aby sprostać ewentualnym kryzysom humanitarnym.
- Ochrona infrastruktury krytycznej: Szczególną uwagę należy zwrócić na zabezpieczenie sieci energetycznych, wodociągowych i transportowych przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.
- Edukacja społeczeństwa: Kampanie informacyjne powinny uświadamiać społeczeństwo o zagrożeniach związanych z falami upałów, suszami i powodziami oraz sposobach ochrony przed nimi.
Naukowcy podkreślają, że choć El Niño jest zjawiskiem naturalnym, jego skutki w obecnych warunkach klimatycznych są bardziej dotkliwe niż kiedykolwiek wcześniej. Dlatego też kluczowe znaczenie ma podejmowanie działań zarówno na rzecz łagodzenia zmian klimatu, jak i adaptacji do nowych realiów pogodowych.