ABD’nin İran Politikasında Yeni Gelişme
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, geçtiğimiz hafta yakınlarına yaptığı açıklamada, İran’la müzakereleri terk edip limanlarına abluka ilan etmenin, İran’ı "birkaç gün içinde teslim olmaya zorlayacağını" öne sürdü. Ancak Financial Times’ın haberine göre, İranlı müzakereciler, Pakistan’daki ikinci tur görüşmelere katılmayacaklarını son anda açıkladı.
Trump’tan Beklenmeyen Adım
Başkan Donald Trump, ABD-İran ateşkesi sona erdiğinde "İran’ı bombalamaya başlayacaklarını" tehdit etmişti. Ancak yerine, İran liderlerinin "bütüncül bir teklif sunana kadar" saldırıyı erteleyeceklerini duyurdu. Axios’a göre, ABD yönetimi özelde ateşkesin "üç ila beş gün daha" uzatılmasını kabul ediyor.
Bu gelişmelerle birlikte, ABD ve İran arasında ne savaş ne de barış durumu ortaya çıktı. ABD yönetimi, İran’ı baskı altına alarak hızlı bir şekilde teslim olmaya zorlayabileceğini düşünürken, İran’ın beklenenden daha uzun süre direndiği ve karşılık verebildiği görüldü.
İran’dan Tepkiler ve Stratejiler
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bağır Galibaf, ABD’nin "ılımlı" olarak gördüğü isimlerden biri olmasına rağmen, abluka nedeniyle müzakerelere katılmayacaklarını açıkça belirtti. Galibaf, Salı gecesi yaptığı açıklamada, ablukanın ateşkes ihlali olduğunu ve İran’ın "yeni kartlarını ortaya çıkaracağını" söyledi.
ABD’nin İran’a yönelik baskı politikası devam ederken, İran’ın da karşılık verdiği görülüyor. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü’ne göre, İran güçleri Çarşamba sabahı, Basra Körfezi’nin tek giriş noktası olan Hormuz Boğazı’nda iki konteyner gemisine saldırdı. Gemilerden birinde "ağır hasar" meydana geldi.
Müzakere Sürecindeki Çelişkiler
Trump, İran’ın "her şeyden vazgeçtiğini" iddia etmişti. İran’ın uranyum zenginleştirmesini ve diğer ülkelerdeki müdahalelerini durdurmayı kabul ettiğini öne sürdü. Ancak İran liderleri, abluka devam ettiği sürece müzakereye yanaşmayacaklarını belirtti.
Lübnan-İsrail ateşkesi konusunda da yaşanan karışıklıklar dikkat çekti. Pakistanlı arabulucular, ABD-İran ateşkesi kapsamında Lübnan-İsrail ateşkesinin de yer alacağını savunurken, Trump ve Vance, Lübnan’ın anlaşmanın parçası olmadığını iddia etti. İran liderlerinin süren çatışmaları anlaşmanın bozulması olarak görmesine rağmen, Galibaf görüşmelere katıldı. Trump daha sonra Lübnan’da ateşkes ilan etti.
Galibaf’tan ABD’ye Sert Tepki
"ABD’nin yalanları ve oyunları devam ediyor. Ancak İran, bu baskılara rağmen mücadeleye devam edecek ve yeni adımlar atacak."
Ekonomik ve Jeopolitik Etkiler
Savaşın tam olarak yaşanmaması nedeniyle can kaybı azalsa da, Basra Körfezi’ndeki gerginlik devam ediyor. Bu durumun dünya ekonomisine verdiği zarar giderek artıyor. ABD ve İran arasındaki ne savaş ne barış hâli, bölgesel istikrarsızlığı derinleştirirken, uluslararası toplumun dikkatini çekiyor.