FDA'dan Makary'nin ayrılmasıyla yeni belirsizlikler başladı

Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Komiseri Marty Makary’nin görevden ayrılması, Trump yönetiminin uzun süredir tartışma yaratan isimlerinden birinin eksilmesine yol açtı. Ancak 13 aylık görev süresinde yaşanan kurumsal kargaşa ve siyasi çekişmeler ortadan kalkmış değil.

Neden önemli? Senato’nun, yeni bir FDA başkanı onaylamak için yeterli zamanı bulup bulamayacağı belirsizliğini koruyor. Aynı zamanda CDC direktörü ve genel cerrah adayları için de onay süreci devam ediyor. FDA’nın ilaç ve biyolojik ürünler merkezleri gibi kritik pozisyonlarında da boşluklar bulunuyor.

Yeni bir başkanın göreve gelmesiyle klinik deneylerin ve diğer düzenleyici işlemlerin hızlandırılması çabalarının devam edip etmeyeceği de merak konusu.

Gelişmelerin arka planı

Trump, Salı günü yaptığı açıklamada Makary’nin görevden ayrıldığını doğruladı. Makary’nin bazı başkanlık önceliklerine uyum sağlamakta zorlandığı ve sağlık yatırımcıları tarafından bazı umut vaat eden ilaçların reddedilmesiyle ilgili öngörülemez düzenleyici kararlar aldığı için iç eleştirilere maruz kaldığı belirtildi.

Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Marty harika bir adam. Bazı zorluklar yaşıyordu" dedi. Daha sonra Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda ise Johns Hopkins Üniversitesi’nden doktor ve araştırmacı olan Makary’nin "çalışkan, herkes tarafından saygı duyulan ve tıp alanında parlak bir kariyere sahip olacak biri" olduğunu yazdı.

Geçici olarak FDA’nın başına, Florida’lı avukat ve Donald Trump Jr.’ın yakın arkadaşı olduğu bildirilen Kyle Diamantas getirildi. Diamantas, FDA’nın gıda merkezinin başında bulunuyordu.

Olası halefler ve tepkiler

Eski Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı (HHS) yetkililerinden David Mansdoerfer, X platformunda yaptığı paylaşımda Diamantas’ın düzenleyici ve hukuki yetkinliğe sahip olduğunu ve "MAHA için iyi bir seçim" olduğunu belirtti.

Makary’nin yerine aday olarak gösterilen isimler arasında Trump’ın ilk dönemindeki FDA Komiseri Stephen Hahn ve geçici olarak bu görevi yürüten Brett Giroir gibi isimler bulunuyor.

Trump’ın Makary’nin ayrılığını resmileştirmesinden önce, sigara içme karşıtı gruplardan bağımsız doktorlara kadar çeşitli sağlık çıkar grupları FDA’da bir değişiklik talebinde bulunmuştu. Bu talepler, ajansın geçmişteki öngörülebilir ve kanıta dayalı karar alma sürecinden uzaklaşarak siyasi müdahalelere maruz kaldığını gösteriyordu.

Raymond James analisti Chris Meekins, Makary’nin endüstrinin desteklediği birçok eylemi hayata geçiremediğini ve yönetim tarzıyla yaptığı atamaların sonunda görevden ayrılmasına neden olduğunu belirtti.

Eski aşı düzenleyicisi Vinay Prasad’ın yaşadığı tartışmalar ve Makary’nin Trump’ın vaping politikasına karşı çıkması da ajans içinde gerilime yol açtı. Ancak Makary’nin bazı Demokrat senatörler tarafından da bağımsızlığı nedeniyle övüldüğü görüldü. Senatör Dick Durbin (D-Illinois), "Umarım Dr. Makary, Trump yönetimindeki diğer isimlere de Amerika’nın ailelerini bu başkanın körü körüne sadakatinden önce koymaları için ilham verir" dedi.

Biyoteknoloji sektörü temsilcisi BIO’nun CEO’su John Crowley ise Makary’nin, ajansı krizden çıkarmak için atılan geniş çaplı DOGE işten çıkarmalarından sonra sürekli liderlik değişiklikleri ve kaymalar yaşanan bir dönemde görev aldığını ifade etti.