Hız sınırını aşmak ve araç kullanırken telefonla uğraşmak, tehlikeli olduğu kadar yaygın davranışlar olarak karşımıza çıkıyor. Sigorta Enstitüsü (IIHS) tarafından yapılan yeni bir araştırma, bu iki riskli eylemin sıklıkla aynı anda gerçekleştiğini ortaya koydu.
IIHS Başkanı David Harkey, konuyla ilgili yaptığı açıklamada: "Güvenlik uzmanları daha önce, sürücülerin telefonlarını en çok düşük hızlarda kullandığını düşünüyordu. Ancak sigorta şirketlerinin güvenli sürüş uygulamalarından elde edilen veriler, serbest akan trafikte bunun tam tersi olduğunu gösteriyor" dedi.
Bu uygulamalar, sürücülerin güvenli davranış sergilemesi durumunda indirim sunan sistemler olarak biliniyor. Uygulamalar, telefonun sensörleri ve GPS verileri aracılığıyla hızlanma, ani frenleme, konum ve saat bilgilerini kaydediyor. Telefon kullanımı ise, ekranın açılması ve telefonun önemli ölçüde döndürülmesiyle tespit ediliyor. Hız aşımı ise, GPS verilerinin hız sınırı veritabanıyla karşılaştırılmasıyla belirleniyor.
Araştırma kapsamında, Temmuz-Ekim 2024 tarihleri arasında ABD genelinde (Alaska, Kaliforniya, Hawaii ve New York hariç) yaklaşık 600 bin yolculuk incelendi. Sadece en az 18 dakika süren ve en az iki dakika otoyolda geçen yolculuklar değerlendirildi. Serbest akan trafikteki davranışları incelemek amacıyla, hız sınırının 5 mph altında seyredilen süreler analiz dışı bırakıldı.
Araştırmanın Öne Çıkan Bulguları
- Otoyollarda: Hız sınırını her 5 mph aşan sürücülerin telefon kullanma olasılığı %12 arttı.
- Diğer yollarda: Hız sınırını her 5 mph aşan sürücülerin telefon kullanma olasılığı %3 arttı.
- Yüksek hız limitli yollarda: 70 mph hız limitli otoyollarda, hız sınırını aşan sürücülerin telefon kullanma oranı, 55 mph hız limitli otoyollara göre %9 daha fazla artış gösterdi.
- Orta hız limitli yollarda: 45-50 mph hız limitli yollarda, hız sınırını aşan sürücülerin telefon kullanma oranı, 25-30 mph hız limitli yollara göre %3; 55 mph hız limitli yollara göre ise %7 daha fazla arttı.
Olası Nedenler
IIHS araştırmacıları, bu durumun birkaç farklı nedenden kaynaklanabileceğini belirtiyor:
- Risk alma eğilimi: Daha fazla risk alan sürücüler, hem hız yapma hem de telefon kullanma gibi riskli davranışlarda bulunmaya daha yatkın olabilir.
- Stres: Daha önce yapılan çalışmalarda, stresin hem hız yapma hem de telefon kullanma eğilimini artırdığı tespit edildi.
- Güvenli koşullar: Otoyollar gibi trafik ışığı ve yayaların olmadığı basit koşullarda, sürücüler telefonlarını kullanmak için daha fazla fırsat bulabiliyor.
Uzmanlar, bu bulguların trafik güvenliği politikalarına ışık tutabileceğini ve sürücülerin dikkatini artırmaya yönelik yeni stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini vurguluyor.