İşsiz mi kaldınız? İşsizlik maaşına başvurmakta gecikmeyin

Geçtiğimiz günlerde, pazarlama yöneticisi olan ve hâlâ işinde olan dostum Alex ile yaptığımız bir öğle yemeğinde, serbest çalışma fırsatları hakkında sohbet ettik. Kimlerin işe alım yaptığı, kimlerin sadece böyle yaptığını iddia ettiği ve hangi şirketlerin aslında "küçülme" sürecinde olduğunu konuştuk.

Sohbetin sonunda Alex, bana finansal durumumu sordu: "İşsizlik maaşında ne kadar süre kaldın?" diye sorarken, hesabı imzalıyordu. Ben de, "Ben hiç işsizlik maaşı almadım" dedim. Alex’in yüzündeki ifade, sanki ben Aubrey’in takımındanmışım gibiydi. "Ne demek hiç almadın?" diye sordu. Açıklamaya çalıştım ama halfway through konuşurken, ne kadar saçma konuştuğumu fark ettim.

İşsizlik maaşını zihnimde, titrek floresan ışıkların altında, umutsuz insanların dökülmüş plastik sandalyelerde oturup numaralarının çağrılmasını beklediği bir yer olarak canlandırmıştım. Sanki bunu sadece "öteki insanlar" yapıyordu. Ben değil.

İlk kez kamuoyu önünde işimi kaybettiğimi yazdığımda, "eğlenceli işsizlik" diye espri yapmıştım. O sırada hâlâ son maaşımı, tasarrufumu ve yeni bir işin kısa sürede geleceğine dair güvenimi koruyordum. Ama artık biliyoruz ki, her "Teşekkür ederiz, ancak..." ile başlayan e-postalarla beş aşamalı bir yas sürecine girebilirsiniz.

Yorgunum ve uzun süredir de öyleyim. Para almak için sadece hak sahibi olduğumu gösteren bir belgeye başvurmak fikri, bana hiçbir şekilde mantıklı gelmiyordu. Gerçeği itiraf etmeliyim: işsizlik hakkında hiçbir şey bilmiyordum.

İşsizlik maaşıyla ilgili en yaygın yanlışlar

• İşten çıkarma tazminatı alıyorsanız, işsizlik maaşı alamazsınız: Yanlış. Tazminat, işsizlik maaşından etkilenmez.
• Yüksek gelirliyseniz, işsizlik maaşı alamazsınız: Yanlış. Geliriniz ne olursa olsun, belirli koşulları karşılıyorsanız hak kazanabilirsiniz.
• Serbest çalışanlar işsizlik maaşı alamaz: Kısmen doğru. Serbest çalışanlar genellikle farklı kurallara tabi olsa da, bazı durumlarda başvurabilirler.
• İşsizlik maaşı bir yardım kurumu gibi: Hayır. Bu, çalışma hayatınız boyunca ödediğiniz bir sigorta sistemidir.

En utanç verici olanı, işsizlik sigortasının bir lütuf değil, hak olduğunu anlamamış olmamdı. Teoride biliyordum, ama pratiğe dökülmemişti. İlk işimden itibaren, her maaşımda, her W-2 formunda, her terfide, her yıl sonu değerlendirmesinde — ki sonunda beni "kuruma değerli katkı sağlayan" biri olarak tanımladıktan hemen sonra işten çıkarılmıştım — işverenler, işsizlik sigortası sistemine katkıda bulunuyordu.

"Kariyerin boyunca işsizlik sistemine yaklaşık 30 bin dolar katkıda bulunduğunu tahmin ediyorum. Neden birinin iyiliğine muhtaçmışsın gibi davranıyorsun?"

Alex’in bu sözleri, her şeyi yerli yerine oturttu. Direnişimin finansal değil, psikolojik olduğunu fark ettim. İşsizlik maaşı almayı, başarısızlığın bir sembolü olarak görmüştüm. Sanki başka bir kategoriye geçmiş gibi hissediyordum: Yardım bekleyen insanlar kategorisine. Oysa işsizlik maaşı, bir karakter yargısı değil, bir sigortadır. Emeğiniz, yıllar boyunca ödediğiniz bir sistemin parçasıdır. Bu sistem, sizin için var.