Minneapolis'teki aktivist Nazir Khan, 12 günlük açlık grevinin ardından ilk kez yemek yediğinde oldukça bitkin durumdaydı. Kendisiyle aynı amaç doğrultusunda hareket eden iki aktivist arkadaşıyla birlikte, yerel bir atık yakma tesisinin kapatılması için neredeyse iki hafta boyunca yemek yemeyi reddetti.
Hennepin County Energy Recovery (HERC) tesisi, ABD genelinde yaklaşık 73 adet kalan belediye atık yakma tesisinden biri. 1990'larda bu sayı 200'ün üzerindeydi. Hennepin County yetkilileri, tesisin 2028 ile 2040 yılları arasında kapatılacağını açıklamış olsa da aktivistler, daha net bir takvim ve somut bir plan talep ediyor.
Doğal Kaynakları Koruma Konseyi (NRDC)'nin verilerine göre, atık yakma tesislerine yakın bölgelerde yaşayanlarda kanser, doğum kusurları ve akciğer hastalıkları riski artıyor. Minnesota Çevre Sağlığı Departmanı verilerine göre, HERC tesisinin bulunduğu bölgede astım kaynaklı acil servis başvuruları eyalet ortalamasının oldukça üzerinde seyrediyor. 2022 yılında Sierra Club araştırmacıları, tesisin yaydığı partikül madde emisyonlarının yılda 1-2 erken ölüme neden olduğunu tahmin etti.
Tesis hala faaliyette olmasına rağmen, kesin bir kapanma tarihi belirlenmedi. Khan, bu süreçte tesisin daha önce hiç olmadığı kadar dikkat çektiğini belirtti.
HERC Tesisi Mücadelesinin Kökenleri
Khan, 11 yıl önce Minneapolis'e emek örgütçüsü olarak geldi. Daha sonra Standing Rock'taki çevre mücadelesiyle tanıştı ve Minnesota'daki Enbridge boru hattı projesi Line Three'a karşı yürütülen mücadeleye dahil oldu. HERC tesisine karşı yıllardır örgütlenme çabaları sürüyordu.
2010'ların başında, tesisin kapasitesinin artırılması ve günde yaklaşık 1.200 tona kadar atık yakılmasının planlandığı bir dönemde, aktivistler bu girişimi engelledi. O dönem tesis, günde yaklaşık 1.000 ton atık yakıyordu. ABD'de yeni atık yakma tesisleri oldukça nadir görülse de, küresel güneyde bu tesislerin sayısı giderek artıyor.
Khan'ın ailesi Hindistan'dan geliyor ve Delhi yakınlarında büyük bir atık yakma tesisinin bulunduğu bir bölgede yaşıyor. Minnesota Çevre Adaleti Masası'nda görev alan Khan ve ekibi, çevre adaleti hareketine emek örgütlenmesi perspektifini kazandırmayı hedefledi. Bu yaklaşım, genellikle acil müdahale odaklı olan çevre mücadelelerini daha stratejik ve uzun vadeli bir hale getirmeyi amaçlıyordu.
İçerden Gelen Uyarılar ve Mücadele Yöntemleri
Altı yıl önce, tesis hakkında endişe verici bilgilere sahip bir muhbir Khan ve ekibine ulaştı. Muhtemel ihlallerin ve ciddi işçi yaralanmalarının fotoğraflarını paylaşan muhbir, tesisin durumuna dair kaygıları doğruladı. Emek geçmişine sahip olan Khan, bu bilgilerin mücadeleyi güçlendireceğini fark etti.
Khan ve ekibi, tesis çalışanlarına ulaşmaya çalıştı ancak henüz herhangi bir yanıt alamadı. Tesisin kapatılması ve çevre sağlığının korunması için mücadele devam ediyor.
"İnsanlar nihayet HERC tesisine gereken ilgiyi göstermeye başladı. Artık bu tesisin kapatılması için daha fazla baskı oluşturmanın zamanı geldi."