Geçtiğimiz hafta ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Los Angeles merkezli Glas şirketinin ürettiği elektronik nikotin dağıtım sistemlerini (ENDS) pazarlama onayına verdi. Glas’in cihazları, kullanıcıların yaş doğrulaması yapmasını gerektiren gelişmiş teknolojilerle donatılmıştı.
FDA yaptığı açıklamada, onaylanan pod’ların Klasik Mentol, Taze Mentol, Altın ve Safir aromalarında olduğunu belirtti. Bu karar, FDA’nın daha önce yalnızca tütün ve mentol aromalı ürünleri onayladığı politikasında önemli bir değişiklik anlamına geliyordu. Kurum, mentol dışındaki tatların gençler için cazip olduğunu ve nikotin bağımlılığı riskini artırdığını gerekçe gösteriyordu.
Ancak FDA Komisyon Üyesi Marty Makary, bu politika değişikliğine karşı çıktı ve geçtiğimiz salı günü istifa etti. Makary’nin istifasının ardındaki temel nedenin, FDA’nın gençlere yönelik riskleri azaltma çabalarına karşı çıkması olduğu bildirildi.
2024 yılında başkanlık seçimlerine adaylığını koyan Donald Trump, ilk döneminde “Aromalı vaping ürünlerini kurtardığını” iddia etmiş ve ikinci döneminde de aynı politikayı sürdüreceğini açıklamıştı. Ancak Makary, bu yaklaşımı desteklemiyordu. Mayıs 2025’te Senato bütçe alt komitesinde yaptığı açıklamada, gençlerdeki vaping bağımlılığına dair endişelerini dile getirdi.
Makary, resmi X hesabından yaptığı paylaşımda,
“Amerika’daki bazı liselerde öğrenciler, okullarında bulunan çocukların yarısının bu vaping ürünlerine bağımlı olduğunu söylüyor.”ifadesini kullandı. Ancak bu iddianın, Ulusal Gençlik Tütün Araştırması (NYTS) verileriyle uyuşmadığı ortaya çıktı. 2024 NYTS verilerine göre, lise öğrencilerinin yalnızca %7,8’i son 30 gün içinde e-sigara kullanmıştı. Makary’nin iddiası, ulusal ortalamanın altı katından fazla bir orana denk geliyordu.
Daha da çarpıcı olanı, gençlerdeki vaping kullanımının son yıllarda ciddi ölçüde azaldığı. 2019 yılında %27,5 olan aylık kullanım oranı, 2023’te %10’a ve 2024’te %7,8’e geriledi. Geçtiğimiz yıl ise bu oran %5,2’ye düştü. Makary, bu olumlu trendden hiç bahsetmedi ve
“Amerika’daki gençler bağımlı olduklarını biliyorlar, iyi ailelerden geliyorlar, iyi çocuklar ama bırakamıyorlar. Bu durumla mücadele etmeliyiz.”şeklinde konuştu.
Makary’nin gençlerdeki nikotin bağımlılığına dair abartılı iddiaları, FDA’nın gençlere yönelik riskleri azaltma çabalarına karşı çıkmasına yol açtı. Ancak Glas’in onaylanan ürünleri, gençlerin kullanımını engellemek amacıyla tasarlanmıştı. FDA yaptığı açıklamada,
“Glas’in cihaz erişim kısıtlama teknolojisi ve zorunlu pazarlama kısıtlamaları, gençlerin ürünü kullanma olasılığını etkili bir şekilde azaltacaktır.”ifadesini kullandı. Söz konusu teknoloji, kullanıcıların yaş doğrulaması yapmasını zorunlu kılıyor ve gençlerin erişimini engelliyor.