Rezygnacja komisarza FDA Makary’ego z powodu sprzeciwu wobec aromatyzowanych e-papierosów

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła niedawno sprzedaż elektronicznych systemów dostarczania nikotyny (ENDS) produkowanych przez firmę Glas z Los Angeles. Produkty te wyposażone są w zaawansowaną technologię weryfikacji wieku. W komunikacie agencji wymieniono cztery zatwierdzone wkłady smakowe: Classic Menthol, Fresh Menthol, Gold oraz Sapphire.

Decyzja FDA jest przełomowa, ponieważ po raz pierwszy agencja zezwoliła na sprzedaż produktów ENDS innych niż tytoń i mentol. Dotychczas FDA traktowała aromatyzowane e-papierosy jako zagrożenie dla młodzieży, uznając ich smaki za zbyt kuszące dla nieletnich. Stanowisko to nie znalazło jednak akceptacji ówczesnego komisarza FDA, Marty’ego Makary’ego, który zrezygnował z pełnionej funkcji we wtorek.

Rezygnacja Makary’ego wiązała się z jego sprzeciwem wobec polityki FDA, która zdaniem byłego komisarza nie chroniła wystarczająco młodzieży przed uzależnieniem od nikotyny. Makary od dawna krytycznie odnosił się do aromatyzowanych e-papierosów, co stało w sprzeczności z obietnicami prezydenta Donalda Trumpa z 2024 roku dotyczącymi „ratowania wapingu”. Trump podkreślał wówczas, że jego administracja „uratowała aromatyzowane e-papierosy” podczas pierwszej kadencji i ponownie zobowiązał się do ich ochrony.

Niezgodne z danymi stanowisko Makary’ego

Podczas przesłuchania przed podkomisją Senatu w maju 2025 roku Makary podkreślał zagrożenie związane z użyciem e-papierosów przez młodzież. W swoich wypowiedziach na oficjalnym koncie X stwierdził, że „w niektórych amerykańskich szkościach średnich połowa uczniów jest uzależniona od e-papierosów”. Twierdzenie to okazało się jednak całkowicie oderwane od rzeczywistości.

Według danych z National Youth Tobacco Survey (NYTS) z 2024 roku, jedynie 7,8% uczniów szkół średnich przyznało się do używania e-papierosów w ciągu ostatnich 30 dni. Makary sugerował natomiast, że w niektórych szkołach nawet 50% uczniów jest „uzależnionych od tych produktów” – liczba ta byłaby ponad sześciokrotnie wyższa niż krajowa średnia i około 22-krotnie wyższa od odsetka uczniów regularnie używających e-papierosów (przy założeniu, że 30% użytkowników w ciągu ostatniego miesiąca to użytkownicy codzienni, zgodnie z danymi z 2023 roku).

Rzeczywistość pokazuje jednak, że problem użycia e-papierosów wśród młodzieży znacząco się zmniejsza. Odsetek uczniów szkół średnich używających e-papierosów w ciągu ostatnich 30 dni spadł z 10% w 2023 roku do 7,8% w 2024 roku, co stanowi spadek o około 72% w porównaniu z rekordowym poziomem 27,5% zanotowanym w 2019 roku. W kolejnym roku wskaźnik ten spadł jeszcze bardziej – do 5,2%. Pomimo tych danych Makary nie odniósł się do pozytywnego trendu.

„Są dzieci w Ameryce, które są uzależnione, wiedzą o tym, pochodzą z dobrych rodzin, są dobrymi uczniami, a mimo to nie potrafią przestać. To coś, z czym musimy się zmierzyć” – powiedział Makary.

Technologia Glas a ochrona młodzieży

Decyzja FDA o zatwierdzeniu produktów Glas opiera się na zaawansowanej technologii ograniczającej dostęp nieletnich do urządzeń. Jak podkreśliła agencja w swoim komunikacie:

„Rygorystyczna, naukowa ocena FDA wykazała, że wnioskodawca wystarczająco udowodnił, iż technologia ograniczająca dostęp do urządzenia Glas, połączona z wymaganiami marketingowymi nałożonymi przez FDA, skutecznie ograniczy możliwość użycia produktu przez młodzież.”

System wymaga weryfikacji wieku użytkownika, co ma zapobiegać korzystaniu z produktów przez osoby niepełnoletnie. Pomimo to Makary pozostał sceptyczny wobec tej innowacji, co ostatecznie doprowadziło do jego rezygnacji.