Mars’a ulaşmak, 100 milyon milin üzerinde bir yolculuk gerektiriyor ve bu mesafeyi aşmak kolay değil. En iyi senaryoda bile yolculuk aylar sürebiliyor. NASA, ağır ve verimsiz kimyasal roketlere alternatif olarak elektrikle çalışan itki sistemleri üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Nükleer enerjiyle desteklenen bu motorlar, ağır yakıt bağımlılığını azaltarak insanlı Mars görevlerini bir adım öteye taşıyabilir.
Bu yılın başlarında, NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’nda gerçekleştirilen testlerde, yeni nesil bir plazma motoru prototipi, ABD tarihindeki en yüksek güç seviyelerinde çalıştırıldı. Yayınlanan görüntülerde, tungsten elektrodun 5.000 Fahrenheit’in (2.760°C) üzerine ısınmasıyla motorun kızılımsı bir ışık yaydığı görülüyor. Lityum beslemeli manyetoplazmadinamik (MPD) itki sistemi adı verilen bu motor, yüksek akımlarla lityum plazmasını elektromanyetik olarak hızlandırarak itki oluşturuyor.
NASA’nın Psyche görevi gibi bazı uzay görevlerinde elektrikli itki sistemleri kullanılmış olsa da, MPD tipi motorlar henüz uzayda denenmedi. Oysa bilim insanları bu teknolojiyi 1960’lardan beri araştırıyor. NASA yetkilileri, son testi, önümüzdeki on yıl içinde ilk insanlı Mars görevini gerçekleştirme hedefi doğrultusunda önemli bir adım olarak değerlendiriyor.
«NASA olarak birçok proje üzerinde aynı anda çalışıyoruz ve Mars hedefinden vazgeçmedik. Bu testteki başarılı performans, bir Amerikan astronotunun Kızıl Gezegen’e ayak basması yolunda gerçek bir ilerlemeyi gösteriyor.»
NASA Yöneticisi Jared Isaacman
Isaacman, yaptığı açıklamada, «Bu testle birlikte, ABD’de ilk kez bir elektrikli itki sistemi 120 kilovata kadar güç seviyelerinde çalıştırıldı. Bu, Psyche görevinin itki sisteminden yaklaşık 25 kat daha fazla güç demek» dedi. «Stratejik yatırımlarımızı sürdürerek bir sonraki büyük adıma hazırlanacağız.»
Elektrikli itki sistemleri, geleneksel kimyasal sistemlere göre %90 daha az yakıt kullanırken, zamanla yüksek hızlara ulaşabilen sürekli bir itki sağlıyor. Ancak MPD motorlarının Mars’a insanlı görevler için yeterli gücü sağlaması için daha fazla geliştirilmesi gerekiyor. NASA’nın açıklamasına göre, mürettebatlı bir Mars görevi için 2 ila 4 megavatlık bir güç kaynağına ihtiyaç duyulacak. Bu da birden fazla MPD motorunun 23.000 saatten fazla çalışmasını gerektirecek.
Bu teknoloji, SpaceX’in Starship gibi devasa iki aşamalı fırlatma sistemlerinden de tamamen farklı bir yaklaşım sunuyor. Gelecekteki Mars görevlerinde, elektrikli itki sistemleri, yakıt verimliliği ve uzun süreli çalışabilme yetenekleriyle öne çıkabilir.