Yapay Zeka Sektörü Gizlice Evsiz İnsanlara Dayanıyor mu?

Geçtiğimiz yıl, ABD’de işsizlik oranlarının tavan yaptığı dönemde, San Francisco merkezli bir yapay zeka şirketi olan Mercor, teknoloji dünyasında hızla yükseldi. Online iş platformu olarak faaliyet gösteren şirket, OpenAI gibi devlere bağlı projelerde çalışanları, çoğunlukla işsiz kalan bireyleri, eski görevlerini yapay zekaya öğretmek için istihdam ediyor.

Ancak bu durumun ardındaki gerçekler, More Perfect Union tarafından yayınlanan mini bir belgesel ile daha da netleşti. Raporör Karen Hao tarafından hazırlanan belgeselde, şirketin çalışma koşulları ve sektördeki istismarlar ortaya konuldu. Anonim kalmak isteyen birçok veri çalışanı, şirketi “Amerika’nın yapay zeka sömürge tesisleri” olarak tanımladı.

Evsizlik ve Yoksulluk: Yapay Zeka İşçilerinin Gerçekleri

Belgeselin en çarpıcı bulgularından biri, İletişim Çalışanları Birliği (CWA) tarafından 2025 yılında yapılan araştırmaya dayanıyor. Buna göre, yapay zeka sistemlerini eğiten geçici işçilerin %22’si, düşük ücretler nedeniyle evsizlik yaşadığını belirtti.

Raporda ayrıca, Tim Newman liderliğindeki bir araştırmaya yer verildi. Buna göre, yapay zeka modellerini eğiten veri çalışanlarının %86’sı geçen yıl faturalarını ödemekte zorlandı. Neredeyse dörtte biri ise gıda yardımı ve Medicaid gibi sosyal yardım programlarına bağımlı kaldı.

Ümitler ve Hayal Kırıklıkları

Belgeselde yer alan bir katılımcı, Jen adlı bir kadın, Ivy League mezunu olmasına rağmen uzun süredir iş bulamadığı için ablasıyla yaşamak zorunda kaldığını ve gıda yardımlarına başvurduğunu anlattı. Umutsuzluk içinde, Mercor’un sunduğu 55 dolar/saatlik bir işe başvurduğunu belirtti. Bu ücret, daha önce garsonluk ve geçici öğretmenlik yaptığı dönemdeki kazancından çok daha yüksekti.

“Felsefe zekası analisti” olarak adlandırılan bir pozisyon gördüm. Kendime, ‘Neden bunu yapamayayım?’ diye sordum.

Ancak kısa süre sonra hayal kırıklığına uğradı. İlk projesinden sadece iki hafta sonra Mercor, aniden sözleşmesini feshetti.

“Grubumuzdaki herkese bir mesaj geldi: ‘Aslında bu sözleşme sona eriyor.’”

Jen’in yaşadığı deneyim, Mercor’un 30 bin çalışanı olduğunu iddia ettiği platformun ne kadar güvenilir olduğunu sorgulatıyor.

Yapay Zeka Sektöründe İstismarın Boyutları

Bu durum, yapay zeka şirketlerinin çalışanlarına nasıl davrandığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Futurism tarafından yayınlanan bir makalede de vurgulandığı gibi, sektördeki istismar eğiliminin diğer çalışanlara da yayılabileceği endişesi bulunuyor.