Elon Musk’ın liderliğindeki SpaceX, trilyon dolarlık değeriyle henüz halka açılmamış olsa da büyüklüğü ve hedefleri, borsada şimdiden dalgalanmalara neden oluyor. Bu dev şirketin piyasalardaki gücü ve etkisi hakkında ciddi soru işaretleri ortaya çıkıyor.
Halka Arzın Önemi ve Beklenen Etkiler
Önümüzdeki ay gerçekleşmesi beklenen halka arz, yapay zeka çağını başlatacak ve SpaceX’in değerini 2 trilyon dolara kadar çıkarabilecek potansiyele sahip. Venture Capitalist ve MIT araştırmacısı Paul Kedrosky’e göre, OpenAI ve Anthropic’in de bu yıl içinde halka açılmasıyla birlikte piyasalarda 5 trilyon dolarlık bir değer artışı yaşanabilir.
Kedrosky, bu yeni hisselerin piyasaya tsunami gibi çarparak diğer varlıklardan sermaye çekilmesine yol açacağını ve her şeyi altüst edeceğini belirtiyor. “Ölçek ve sonuçları devasa olacak” diyen Kedrosky, bu durumun borsada kalıcı değişikliklere neden olacağını vurguluyor.
S&P 500’de Kuralların Değiştirilmesi Tartışması
Son gelişmelerden biri de S&P 500’ün SpaceX’in endeksine hızlı bir şekilde dahil edilmesi için kurallarını değiştirmeyi değerlendirmesi. Eğer bu gerçekleşirse, endeks fonları aracılığıyla hisseye büyük bir talep oluşacak ve piyasa dengeleri yeniden şekillenecek.
Eleştiriler ve Adaletsizlik İddiaları
Uzun süredir yatırımcı olan George Noble, Substack’ta yayınladığı yazısında, “Kuralların değiştirilmesinin, halka arz yapan şirketleri ve erken dönem yatırımcıları zengin etmek için kullanıldığını” savunuyor. Wall Street Journal yazarı James Mackintosh da bu değişiklikleri “aşırı ve haksız” olarak nitelendiriyor ve büyük şirketler için farklı kuralların geçerli olduğunu öne sürüyor.
Ancak Jay Ritter, Florida Üniversitesi Warrington İşletme Fakültesi’nde IPO Girişimi Direktörü olarak, “Piyasaların bu devasa halka arzlara uyum sağlamak zorunda kaldığını” belirtiyor. “Yatırımcılar endekslerin piyasanın gerçeklerini yansıtmasını istiyor” diyen Ritter, SpaceX’in uzun vadede endekslere dahil olacağını, ancak zamanlamanın önem taşıdığını ekliyor.
Nasdaq’dan Öncü Adım
SpaceX’in hızlı bir şekilde Nasdaq 100 endeksine dahil edilmesi için kurallar zaten değiştirildi. Bu endeks, en büyük teknoloji şirketlerini barındırıyor. S&P 500 ise “MegaCap” olarak adlandırılan, piyasa değeri açısından en büyük 100 şirket arasında yer alan firmalar için üç önemli değişiklik öneriyor:
- Kârlılık zorunluluğunun kaldırılması: SpaceX’in kârlılığı, halka arz prospektüsü yayınlandığında netleşecek.
- Endekse dahil olma süresinin 12 aydan 6 aya indirilmesi.
- Halka arz sırasında şirketin en az %10’unun satılması zorunluluğunun kaldırılması: SpaceX’in sadece %5’lik bir hisse arzı yapması bekleniyor.
Geçmişten Günümüze Halka Arzlardaki Değişim
Ritter’a göre, 1980’ler ve 1990’larda halka arz edilen şirketlerin çoğu kârlıydı. Ancak günümüzde bu durum değişti. “Bazı kurallar on yıllar önce belirlenmişti ve dünya o dönemden çok farklı” diyen Ritter, yeni ekonomik gerçeklere uyum sağlamanın önemine dikkat çekiyor.