ABŞ-də Qida Məvacibləri üzrə Fraud: Respublikachılar Ciddi Sübutlar Göstərə bilmir

Respublikaçılar tərəfindən qida məvacibləri üzrə fraud iddiaları

ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi (USDA) son həftələrdə qida məvacibləri üzrə fırıldaqçılıq iddiaları ilə çıxış edir. Nazirliyə görə, ölkədə qida məvaciblərindən istifadə edən şəxslər lüks avtomobillərdə hərəkət edir. Nazirliyin rəsmi hesabından paylaşılan məlumata görə, "yalnız bir ştatda 14 min nəfər qida məvaciblərindən istifadə edərək lüks avtomobillər alıb".

Bu iddialar Respublikaçılar tərəfindən də dəstəklənir. Senator Ted Cruz və Senator Rand Paul da eyni məlumatları yayaraq, qida məvacibləri sistemindəki fırıldaqçılığı pisləyirlər. Lakin bu rəqəmlərin mənbəyi Florida mənşəli konservativ təşkilat Foundation for Government Accountability (FGA)dir. Bu təşkilat 2011-ci ildən etibarən sosial təhlükəsizlik proqramlarına, o cümlədən qida məvaciblərinə qarşı mübarizə aparır.

FGA-nın rəqəmləri necə şübhəli?

FGA tərəfindən təqdim olunan rəqəmlər bir çox cəhətdən şübhəlidir. Əvvəla, təşkilatın hesabatında minlərlə insanın Ferrarilər alması iddiasının hansı ştata aid olduğu göstərilmir. İkincisi, təşkilat metodologiyasını açıqlamır. Bu səbəbdən rəqəmlərin etibarlılığı böyük sual doğurur.

Qida məvaciblərində fraud həqiqətdən də çoxdur?

FGA-nın iddialarına baxmayaraq, qida məvaciblərində fraud həddən artıq azdır. ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatlarına görə, qida məvaciblərinin qeyri-qanuni satışı 1990-cı illərdə təxminən 4% təşkil edərkən, indi bu rəqəm 1.5% qədərdir. Fraud hallarının çoxu isə qəsdən deyil, inzibati səhvlər nəticəsində baş verir.

FGA-nın ritorikası Reqan dövrünün "rifah kraliçası" stereotipinə əsaslanır. Bu stereotipdə qara dərili qadınların qida məvaciblərindən istifadə edərək varlanması və bu proqramların insanları işləməkdən çəkindirməsi iddia edilir. Lakin ABŞ-də qida məvaciblərindən istifadə edənlərin ən böyük qrupunu ağ dərili şəxslər təşkil edir.

FGA-nın məqsədi nədir?

FGA-nın veb-saytına görə, təşkilat qida məvaciblərinin kəskin şəkildə azaldılmasını müdafiə edir. Bu isə "əsl ehtiyacı olanlara daha yaxşı xidmət göstərmək" məqsədi daşıyır. 2025-ci ilin iyulunda prezident Donald Trampın imzaladığı "One Big Beautiful Bill" qanununa görə, qida məvacibləri üzrə iş tələbləri genişləndirildi. 2025-ci ilin fevralından etibarən 18-64 yaş arası uşaqsız yetkinlər həftədə ən az 20 saat işləməli oldular. Əvvəllər bu tələb yalnız 18-54 yaş arası uşaqsız yetkinlər üçün keçərli idi. Bundan əlavə, əvvəllər imtiyazlı qruplar arasında olan veteranlar və evsizlər də indi iş tələblərinə uyğun gəlməlidirlər.

Qida məvacibləri proqramı hər ay 38 milyondan çox amerikalıya, o cümlədən yaşlılar, əlillər və 18 yaşından kiçik uşaqlara kömək edir. Lakin bu proqramlara qarşı qoyulan yeni məhdudiyyətlər onların effektivliyini azalda bilər.

"Qida məvacibləri üzrə fraud həqiqətdən də çoxdur" iddiaları sübutsuzdur. Konservativ təşkilatların rəqəmləri isə metodoloji cəhətdən zəifdir.