İran münaqişəsi: Yeni soyuq müharibənin əlamətləri
ABŞ və İran arasında davam edən gərginlik artıq soyuq müharibə dövrünə qədəm qoyub. Bu qarşıdurma iqtisadi sanksiyalar, hərbi blokadalar və danışıqlar şəklində davam edir. Ekspertlər bu vəziyyətin uzun müddət davam edəcəyini və enerji qiymətlərinin yüksək qalacağını qeyd edirlər. Həmçinin, hər an hərbi qarşıdurmanın başlaya biləcəyi təhlükəsi də mövcuddur.
Nə üçün vacibdir?
Bu qarşıdurmanın gedişatı regionda sabitlik və dünya bazarlarında enerji qiymətlərinə təsir göstərir. Soyuq müharibə şəraitində hər iki tərəf müharibəyə başlamadan əvvəl digər tərəfin geri çəkilməsini gözləyir. Bu isə qarşıdurmanın həll olunmamasına səbəb olur.
ABŞ-nin mövqeyi
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bağlı qərar qəbul etməkdə çətinlik çəkir. O, həm hərbi əməliyyatlara başlamayı, həm də iqtisadi sanksiyaların artırılmasını nəzərdən keçirir. Trampın müşavirləri isə İran rejimini daha çox təzyiq altında saxlamaq üçün blokadanın davam etdirilməsini tövsiyə edirlər.
Trampın müşaviri: "O, həqiqətən də məyusdur, lakin reallıqları qəbul edir. O, hərbi əməliyyatlardan istifadə etmək istəmir, lakin geri çəkilməyə də hazır deyil."
İranın təklifi
İran ABŞ-yə Fars körfəzindəki blokadanın qaldırılması müqabilində Hormuz boğazının açılması haqqında danışıqlar təklif etdi. Lakin ABŞ bu təklifi qəbul etmədi, çünki bu, İranın nüvə proqramı ilə bağlı əsas məsələlərin həllini gecikdirə bilər.
Müharibə riski
Ekspertlər qeyd edirlər ki, hər an hərbi qarşıdurmanın başlaya biləcəyi təhlükəsi mövcuddur. Bu isə regionda sabitliksizliyə səbəb ola bilər. ABŞ-nin regionda hərbi qüvvələrini saxlaması da uzun müddət davam edə bilər.
Trampın qərarı nə olacaq?
Trampın qərarı İranla bağlı gələcək siyasətin əsasını təşkil edəcək. O, həm hərbi əməliyyatlara başlamayı, həm də iqtisadi sanksiyaların artırılmasını nəzərdən keçirə bilər. Lakin hər iki variant da regionda gərginliyin artmasına səbəb ola bilər.
Dünyanın mövqeyi
ABŞ-nin sərt siyasətini dəstəkləyən ölkələr də mövcuddur. Onlar İran rejiminin daha çox təzyiq altında qalması üçün sanksiyaların artırılmasını təklif edirlər. Lakin beynəlxalq ictimaiyyət bu qarşıdurmada tərəfsiz qalmaqda davam edir.