GLP-1 dərmanları: Kilo itkisinin yeni hədəfi
GLP-1 dərmanları son illərdə həddindən artıq populyarlıq qazandı. Bu dərmanlar, həmçinin metabolik prosesləri yaxşılaşdırmaqla, həm də əhəmiyyətli dərəcədə çəkini azaltmaq qabiliyyətinə görə, həkimlərin piylənmə müalicəsində əsas vasitəyə çevrildi. Bu sinfin ən tanınmış nümayəndələri semaglutid (Ozempic, Wegovy) və tirzepatid (Mounjaro, Zepbound) əsaslı preparatlardır.
Tədqiqat nəticələri: Mounjaro nə üçün daha çox əzələ itkisi yaradır?
medRxiv jurnalında dərc olunan son tədqiqat göstərir ki, tirzepatid əsaslı dərmanlar semaglutid əsaslı dərmanlara nisbətən daha çox çəkini azaldır, lakin bu prosesdə əzələ itkisi də daha çox müşahidə olunur. Tədqiqatda 7,965 nəfər iştirak etmişdir: 6,196 nəfər semaglutid, 1,769 nəfər isə tirzepatid istifadə etmişdir. Ölçmələr nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, tirzepatid istifadə edənlərdə əzələ itkisi semaglutid istifadə edənlərə nisbətən daha çoxdur.
Əzələ itkisinin dinamikası
- 3 ay ərzində: Tirzepatid istifadə edənlərdə əzələ itkisi semaglutid istifadə edənlərə nisbətən 1.1% çox olmuşdur.
- 12 ay ərzində: Bu fərq 2% -ə qədər artmışdır.
Dr. Jeffrey Lee, plastik cərrah və JL Plastic Surgery klinikasının təsisçisi qeyd etmişdir: «Bu nəticələr tamamilə gözlənilməz deyil. Tirzepatid semaglutiddən daha güclüdür və çəkinin daha sürətli azalması ilə əlaqədar olaraq, əzələ itkisinin də artması təbii hal hesab olunur. Başqa sözlə, çəkini azaltmaq prosesində yağla yanaşı, əzələnin də itməsi mümkündür».
Niyə əzələ itkisi vacibdir?
Əzələ, xüsusilə skelet əzələsi, hərəkətlilik, fiziki güc, enerji sərfi və metabolizmanın əsas tərkib hissəsidir. Əzələ itkisi isə yorğunluğa, fiziki performansın aşağı düşməsinə və zədə riskinin artmasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən, çəkini azaltmaq istəyən şəxslər üçün əzələ kütləsinin qorunması çox vacibdir.
Kimlər üçün risk daha yüksəkdir?
Tədqiqat göstərir ki, aşağıdakı hallarda əzələ itkisinin artması riski daha yüksəkdir:
- Dərmanların yüksək dozalarının istifadə olunması;
- Müalicə müddətinin uzanması;
- Fiziki aktivliyə qarşı aşağı tolerans;
- Öncədən mövcud olan skelet əzələ sistemi xəstəlikləri.
Statistikaya görə, tirzepatid istifadə edən şəxslərin təxminən 10%-ində çəkinin 20% azalması ilə yanaşı, əzələ kütləsinin 5% azalması müşahidə olunmuşdur. Bu isə semaglutid istifadə edənlərdə daha az rast gəlinir.
Fiziki aktivlik əzələ itkisini necə azalda bilər?
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, müalicə müddətində fiziki aktivlik, xüsusilə də güc məşqləri, əzələ itkisini minimuma endirməyə kömək edir. Bu səbəbdən, həkimlər çəkini azaltmaq üçün GLP-1 dərmanları təyin edən zaman, həmçinin fiziki aktivliyin artırılmasını məsləhət görürlər.
Nəticə: Dərman seçimi və sağlam həyat tərzi
GLP-1 dərmanları çəkini azaltmaqda effektiv olsa da, hər bir dərmanın öz xüsusiyyətləri və nəticələri vardır. Mounjaronun çəkini daha çox azaltması ilə yanaşı, əzələ itkisinin də artması riski mövcuddur. Bu səbəbdən, müalicə prosesində fiziki aktivliyin artırılması və müvafiq qidalanma planının hazırlanması vacibdir. Həkimlərin tövsiyələrinə əməl etmək və sağlam həyat tərzi sürmək, çəkini effektiv şəkildə idarə etmək üçün əsas şərtlərdəndir.