Trumpun dəstəyi ilə yenidən dirilən “Keystone Light” neft kəməri: Vayominq neft maqnatları nə planlaşdırır?

ABŞ prezidenti Co Bayden 2021-ci ilin yanvarında Kanadanın qatran qumlarından neftin ABŞ-yə daşınmasını nəzərdə tutan “Keystone XL” neft kəmərinin əsas icazəsini ləğv etmişdi. Bu qərar ekoloji hərəkatın qələbəsi hesab olunurdu. Lakin beş il sonra Vayominq neft maqnatları bu layihəni yenidən canlandırmaq istəyir — və Tramp administrasiyası bu plana açıq dəstək verib.

Keçən həftə prezident Donald Tramp “Bridger” adlı yeni neft kəməri üçün prezident icazəsi imzaladı. Bu kəmər Kanadanın Alberta əyalətindəki qatran qumlarından nefti Vayominqa — 647 mil məsafədəki neft boru xətti qovşağına daşıyacaq. Oradan isə neft digər boru xəttləri vasitəsilə Meksika Körfəzi sahilindəki neft emalı zavodlarına göndərilə bilər.

Tramp imza mərasimində dedi:

“Keçmiş administrasiya boru xətti müqaviləsi imzalamaq istəmirdi, amma biz boru xəttləri tikirik.”

Prezident icazəsi layihəyə beynəlxalq sərhədlərdən neft daşınması hüququ verir. Bu, həmçinin “Bridger” kəmərinin sürətlə həyata keçirilməsinə doğru atılmış son addımlardan biri hesab olunur. Keçən ay Federal Torpaq İdarəsi layihənin ətraf mühitə təsirinin tədqiq olunmasına başlayacağını elan etdi. (Tramp administrasiyası boru xətti tikintisi üçün tələb olunan ətraf mühit tədqiqatlarının müddətini qısaldıb.)

“Bridger Pipeline” şirkəti layihənin tikintisinə növbəti ildə başlamayıb, 2028-ci ildə isə neft daşınmasına başlamağı planlaşdırır. Kəmər gündə ən azı 550 min barrel xam neft daşıyacaq. Bu rəqəm “Keystone XL”in planlaşdırılan həcminin üçdə ikisinə bərabərdir, lakin sonradan bu həcmin 1 milyondan çox barrelə qədər artırılması da mümkündür.

Yeni kəmərin marşrutunun əvvəlki “Keystone XL” ilə oxşarlığı səbəbindən bəzi müxaliflər bu layihəni “Keystone Light” adlandırır. Kanadanın hissəsinin isə “TC Energy”dən ayrılmış “South Bow” şirkəti tərəfindən tikilməsi planlaşdırılır. 2014-cü ildə Şimali Dakota ştatının Qaskoyn şəhəri yaxınlığındakı anbar sahəsində “Keystone XL” üçün nəzərdə tutulmuş borular istifadəsiz vəziyyətdə dayanırdı.

Yeni boru xətti Donald Trampın ikinci prezidentlik dövrünün ən böyük fosil yanacaq layihələrindən biri olacaq. Bu layihə həm də İranla müharibə səbəbindən dünya neft qiymətlərinin artdığı bir vaxtda Alberta əyalətində neft hasilatının artması fonunda həyata keçirilir. Layihə True ailəsi tərəfindən dəstəklənir. Bu ailənin uzun müddətdir ki, Rokki dağlarında qazma işləri aparan neft maqnatları olması məlumdur. Eyni zamanda, onların boru xəttlərində neft sızması hadisələri də qeydə alınıb.

“Bridger Pipeline” şirkətinin sözçüsü Bill Salvin bildirib:

“Kanada xam neftinin daşınması üçün boru xəttlərinin həcmi məhduddur, biz isə Rokki dağlarında geniş təcrübəyə malikik.”