Bomen planten is dé oplossing tegen hitte in steden – simpeler dan gedacht

Bomen als natuurlijke airco voor steden

Johnny Appleseed was zijn tijd ver vooruit. Niet omdat hij met appelbomen hongerige maagjes vulde – zijn echte doel was cider produceren – maar omdat hij zo veel schaduw creëerde voor warme dagen. Twee eeuwen later wensen Amerikaanse steden dat ze zijn voorbeeld hadden gevolgd. Hitte en gebrek aan boomschaduw maken het stadsleven steeds ondraaglijker.

Twee recente onderzoeken tonen aan dat simpelweg meer bomen planten een enorme temperatuurdaling kan veroorzaken. Daarnaast zou het de biodiversiteit vergroten en de mentale gezondheid van stadsbewoners verbeteren.

Hitte-eilandeffect gehalveerd door bomen

Het eerste onderzoek, geleid door Robert McDonald van The Nature Conservancy, concludeert dat boomschaduw de helft van het hitte-eilandeffect kan opheffen. Steden worden vaak aanzienlijk warmer dan het omliggende platteland door beton, asfalt en gebrek aan groen. McDonald:

"Hitte is een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid. Jaarlijks sterven er wereldwijd naar schatting 350.000 mensen aan de gevolgen. In steden is dit effect nog sterker."

Zonder bomen zou het hitte-eilandeffect in steden ongeveer twee keer zo groot zijn als nu het geval is. Bomen koelen de lucht door vocht af te geven via hun bladeren en door schaduw te bieden. Beton en asfalt absorberen daarentegen zonnewarmte en stralen deze ’s nachts weer uit, waardoor de temperatuur blijft stijgen. Dit is vooral gevaarlijk voor kwetsbare groepen zoals ouderen en mensen zonder airco.

Arme wijken het hardst getroffen

Het tweede onderzoek, dat 65 Amerikaanse steden vergeleek, toonde aan dat wijken met weinig bomen tot 40% meer hitte ervaren dan groene gebieden. Lage-inkomenswijken hebben vaak minder boomschaduw door een gebrek aan investeringen in groen. In industriële zones versterken grote oppervlaktes beton het hitteprobleem, terwijl voorsteden met parken en tuinen koeler blijven.

De temperatuurverschillen tussen groene en kale wijken kunnen oplopen tot bijna 2 graden Celsius. Bewoners in groene buurten ervaren 20 tot 40% minder extreme hitte. Dit verschil is in heel de VS zichtbaar.

Steden moeten investeren in groene infrastructuur

De onderzoeken benadrukken dat steden niet alleen moeten focussen op betonnen infrastructuur zoals wegen en trottoirs, maar ook op hun groene tegenhanger. Meer bomen planten en onderhouden kan eenvoudigweg een groot verschil maken in de leefbaarheid van steden.

Volgens McDonald is de oplossing niet ingewikkeld:

"We moeten steden als levende organismen zien die afkoeling nodig hebben, net als mensen."

Met meer bomen kunnen steden niet alleen de hitte bestrijden, maar ook de luchtkwaliteit verbeteren, geluidsoverlast verminderen en de biodiversiteit stimuleren. Een groenere stad is een gezondere stad.