De onzichtbare last van Amerikaanse dierenasiels: trauma en burn-out bij medewerkers

Voor bijna tien jaar werkte Lauren als dierenbeheerder bij een county in Noord-Georgië. Haar werk bestond uit 24/7 inzet: ze en haar team reageerden op gevallen van dierenmishandeling, verwaarlozing, hondenbeten en ontsnapte dieren. Het redden van dieren was, en is nog steeds, haar passie. Toch werd de druk soms te groot. Begin 2024 bereikte de stress een dieptepunt toen ze bij een man thuis arriveerde en 27 jachthonden aantrof die zonder beschutting in de vrieskou stonden.

Dit verhaal belicht vaak de problemen rond huisdieren in Amerika: mishandeling, puppyfabrieken, onvoldoende diergeneeskundige zorg en langdurige opsluiting. Maar één aspect bleef onderbelicht: de psychische tol die de overbevolking van huisdieren legt op de mensen die er dagelijks mee werken. Medewerkers van dierenasiels ervaren regelmatig trauma door hun werk: het confronteren met mishandeling, het uitvoeren van euthanasie en talloze andere stressfactoren. Om dit probleem te doorgronden, bestudeerde ik onderzoek uit de jaren ’80 en sprak ik met tientallen voormalige en huidige asielmedewerkers. Hun verhalen schokten me.

‘Het was een van de koudste nachten ooit voor Georgia,’ vertelt Lauren. ‘Die honden stonden daar zonder schuilplaats.’ De man fokte de honden voor de jacht. Het county-asiel had hem al eerder opgedragen de dieren onderdak te bieden, maar hij negeerde de waarschuwing. Lauren en haar collega’s stonden voor een onmogelijke keuze: de honden laten bevriezen of ze opvangen in het asiel – waar ze tijdens een onderzoek en rechtszaak maandenlang zouden moeten blijven. Ze kozen voor de laatste optie. Maar het asiel zat al vol. Om ruimte te maken voor de 27 honden, moesten ze die dag tientallen dieren euthanaseren.

‘De asielmedewerker moet boven dat lichaam staan en beslissen: is vandaag het einde voor dit dier?’ zegt Lauren. ‘En geloof me, dat draag je je hele leven met je mee.’ (Lauren is een schuilnaam. Ze vroeg om anonimiteit om vrijuit te kunnen praten over gevoelige onderwerpen, omdat ze nog steeds actief is in de dierenwelzijnsgemeenschap van Georgia.)

Enkele dagen later werd Lauren opgeroepen voor een incident waarbij twee honden mensen hadden aangevallen en door de politie werden neergeschoten – één hond overleed, de andere werd met spoed naar de dierenarts gebracht. Rond diezelfde tijd woedde er een ernstige ziekte-uitbraak in het asiel, en raakte een medewerker gewond tijdens het vangen van een ontsnapte hond. ‘Hoe moet ik dat allemaal in mijn hoofd en hart verwerken?’ vroeg ze zich af. Een paar maanden later nam ze ontslag.

De onzichtbare crisis in de dierenasielsector

Laurens verhaal is geen uitzondering. Uit onderzoek blijkt dat medewerkers van dierenasiels een verhoogd risico lopen op burn-out, posttraumatische stressstoornis (PTSS) en depressie. Een studie uit 2020 toonde aan dat meer dan 70% van de asielmedewerkers symptomen van emotionele uitputting rapporteerde. Daarnaast ervaren veel medewerkers schuldgevoelens, vooral wanneer ze gedwongen zijn tot euthanasie – een taak die vaak als een van de zwaarste wordt ervaren.

De oorzaken van deze crisis zijn complex:

• Overbevolking van asiels: Te veel dieren en te weinig ruimte leiden tot overvolle opvangcentra, waar medewerkers dagelijks keuzes moeten maken over leven en dood.
• Gebrek aan middelen: Veel asiels hebben onvoldoende financiële middelen, personeel en faciliteiten om adequaat te kunnen reageren op crises.
• Emotionele belasting: Medewerkers bouwen vaak hechte banden op met de dieren, wat het verlies extra pijnlijk maakt.
• Trauma door mishandeling: Het confronteren met extreme gevallen van verwaarlozing en wreedheid laat diepe sporen na.

‘We vragen deze mensen om het onmogelijke,’ zegt dr. Emily Chen, psycholoog en onderzoeker aan de Universiteit van Californië. ‘Ze moeten dieren redden, maar ook omgaan met de gevolgen van een systeem dat faalt. Dat is een onhoudbare situatie.’

Wat kan er worden gedaan?

Hoewel de problemen groot zijn, zijn er stappen die de sector kunnen verbeteren:

• Meer psychologische ondersteuning: Asiels zouden toegang moeten hebben tot gespecialiseerde traumatherapie en mentale gezondheidszorg voor hun medewerkers.
• Betere opleiding en begeleiding: Medewerkers moeten worden getraind in het omgaan met emotionele stress en het nemen van moeilijke beslissingen.
• Financiële investeringen: Overheden en donoren moeten meer middelen beschikbaar stellen voor asiels, zodat ze niet constant onder druk staan.
• Samenwerking met gemeenschappen: Preventie van overbevolking door sterilisatieprogramma’s en bewustwordingscampagnes kan de druk op asiels verminderen.

Lauren hoopt dat haar verhaal anderen bewust maakt van de problemen in de sector. ‘Ik wil niet dat mensen denken dat we alleen maar dieren redden,’ zegt ze. ‘We zijn ook mensen die hulp nodig hebben.’