Diploma’s verliezen hun waarde: hoe technologie de ‘graad-hacking’ blootlegt

Diploma’s als filter, niet als bewijs van vaardigheid

Een recent onderzoek van The Washington Post brengt een groeiend fenomeen aan het licht: ‘graad-hacking’. Studenten voltooien erkende online bachelor- en masterprogramma’s in enkele weken in plaats van jaren. Een vrouw behaalde in 2024 beide diploma’s voor een totaalbedrag van slechts 4.000 dollar. Een andere student voltooide zestien vakken in 22 dagen. Een hele industrie van YouTube-coaches en betaalde adviespakketten van 1.500 dollar is ontstaan om mensen te helpen het systeem te omzeilen. Universiteiten en accreditatieorganisaties reageren geschokt. Reddit-moderatoren moesten zelfs een apart forum creëren om de discussie tussen reguliere studenten en ‘speedrunners’ te scheiden.

Maar dit fenomeen verrast mij niet. Al jaren waarschuw ik voor deze ontwikkeling. Sterker nog: ik ben verbaasd dat het zo lang heeft geduurd. De signalen waren er al in 2018, toen ik een artikel publiceerde met de titel ‘Breaking Up the Degree Stranglehold’.

De vierjarige studie als selectiefilter

Het centrale argument was simpel: het traditionele vierjarige diploma is een blunt instrument. Werkgevers gebruiken het vooral als filter om sollicitaties te beperken, niet als betrouwbare indicator van daadwerkelijke vaardigheden. Onderzoek van Harvard-econoom Joseph Fuller toonde destijds aan dat 67% van de vacatures voor productieleiders een diploma vereiste, terwijl slechts 16% van de huidige werknemers in die functie daadwerkelijk een diploma had. Meer dan zes miljoen banen leden al aan wat Fuller ‘graad-inflatie’ noemde.

We huurden niet op competentie, maar op een diploma – en verwarden die twee met elkaar. De gevolgen waren groot, vooral voor mensen die het minst konden betalen. Het vereisen van een bachelor voor instapfuncties sluit bijna 83% van de Latijns-Amerikaanse kandidaten en 80% van de Afrikaans-Amerikaanse kandidaten uit. Studenten raakten in de schulden voor diploma’s die economisch vaak zinloos waren, omdat werkgevers de vaardigheden die ze beweerden te meten, helemaal niet nodig hadden.

Het diploma was simpelweg een handige shortcut – een eenvoudige manier om sollicitaties te reduceren zonder na te denken over wat een functie écht vereist. En die shortcut was altijd een vervanging voor iets anders.

Wat zegt een diploma eigenlijk?

De harde waarheid achter de ‘graad-hacking’ is dat werkgevers nooit écht om het diploma zelf gaven. Ze gaven om wat het diploma zou moeten vertegenwoordigen: het vermogen om langdurig inspanning te leveren, redelijk te lezen en schrijven, betrouwbaar te zijn en binnen institutionele kaders te functioneren. Bij selectieve universiteiten signaleert een diploma ook dat de kandidaat heeft bewezen beter te presteren dan een concurrerende groep.

Dit zijn allemaal relevante eigenschappen in de werkomgeving. Maar het probleem is: we meten niet wat we zeggen te meten. Een diploma meet vooral ‘zittijd’, credit-uren en het voltooien van een curriculum dat is ontworpen rond de onderzoeksinteresses van docenten, niet de vaardigheden die werkgevers nodig hebben. Het diploma is een contract tussen student en instelling. De werkgever is een derde partij die, uit gewoonte, heeft ingestemd om het als betekenisvol te behandelen.

Als een student een erkend competentiegericht programma in acht weken afrondt, heeft hij of zij bewezen dat de traditionele meetmethode – jarenlange studie – niet de enige weg is naar die vaardigheden. Technologie heeft de illusie van het diploma als betrouwbare indicator doorbroken.

De toekomst van werving: competentie boven diploma’s

De opkomst van ‘graad-hacking’ dwingt werkgevers om hun wervingsstrategieën te herzien. Het is tijd om af te stappen van het dogma dat een diploma gelijkstaat aan competentie. In plaats daarvan moeten bedrijven zich richten op echte vaardigheden, zoals:

• Praktische ervaring en projecten;
• Certificeringen en microcredentials;
• Vaardigheidstests en proefperiodes;
• Referenties en portfolio’s;
• Eerdere prestaties in vergelijkbare functies.

Bedrijven die vasthouden aan diploma-eisen lopen het risico talent mis te lopen en innovatie te vertragen. De arbeidsmarkt verandert snel, en technologie maakt het mogelijk om vaardigheden sneller en goedkoper te verwerven dan ooit tevoren. Het is tijd om de waarde van een diploma te herdefiniëren – of zelfs los te laten.

‘Het diploma is nooit de vaardigheid zelf geweest. Het was slechts een proxy – en een slechte.’