Economen erkennen: AI kan arbeidsmarkt toch harder raken dan gedacht

Economen betwijfelen hun eerdere AI-voorspellingen

Economen, traditioneel terughoudend met de belofte van kunstmatige intelligentie als banenvernietiger, beginnen hun standpunt te herzien. Een gezaghebbende studie van het Federal Reserve Bank of Chicago, het Forecasting Research Institute (FRI) en topuniversiteiten toont aan dat de houding van economen verandert. Waar men eerder dacht dat nieuwe technologieën zoals de geldautomaat de arbeidsmarkt niet fundamenteel zouden verstoren, blijkt nu dat AI een grotere impact kan hebben dan voorheen aangenomen.

Onderzoek: AI dreigt banen sneller te vervangen dan verwacht

Het onderzoek, gebaseerd op enquêtes onder 69 economen, 52 AI-specialisten en 38 ‘superforecasters’ (extreem nauwkeurige analisten), voorspelt dat AI de komende jaren aanzienlijke vooruitgang zal boeken. De deelnemers zijn het erover eens dat snellere AI-ontwikkeling leidt tot lagere werkgelegenheid. Economen schatten de kans op ‘matige’ AI-vooruitgang tegen 2030 op 47%. Dit zou betekenen dat AI semi-autonome onderzoeksprojecten kan uitvoeren, hoogwaardige romans kan schrijven en complexe taken kan voltooien met beperkte supervisie.

Een nog zorgwekkender scenario, met een kans van 14%, is ‘snelle AI-vooruitgang’. Hierbij zou AI in dagen kunnen doen wat nu jaren kost, Grammy- en Pulitzer-winnende media kunnen produceren en zelfs als een CEO kunnen functioneren met volledige beslissingsbevoegdheid.

Werkgelegenheid onder druk: daling tot onder 60% mogelijk

De mediane econoom voorspelt een daling van 1,6% in de arbeidsparticipatie (LFP) in de komende vijf jaar. Momenteel ligt deze op 61,9%. Bij het scenario met snelle AI-ontwikkeling zou de LFP in de VS tegen 2030 kunnen dalen tot 59,3% – de eerste keer in meer dan vijftig jaar dat deze onder de 60% zakt.

«Er is voldoende discussie over dit onderwerp om als land te onderzoeken welke beleidsmaatregelen passen in een wereld waarin de manier waarop we werken en carrière maken de komende twee tot vijf jaar ingrijpend verandert.»

Robert Seamans, econoom aan New York University

Geen consensus over een AI-apocalyps

Ondanks de sombere voorspellingen is er geen sprake van een consensus dat we afstevenen op een dystopische toekomst. De onderzoekers wijzen op historische periodes, zoals de jaren voor de Tweede Wereldoorlog, waarin economieën soortgelijke trends vertoonden zonder dat dit leidde tot een totale instorting. De studie benadrukt dat de impact van AI sterk afhangt van de snelheid van adoptie en de mate waarin nieuwe banen ontstaan.

Verschillende scenario’s, verschillende uitkomsten

• Matige AI-vooruitgang (47% kans): AI ondersteunt taken, maar vervangt geen volledige banen. Arbeidsparticipatie daalt licht.
• Snelle AI-vooruitgang (14% kans): AI neemt complexe taken over, leidend tot een significante daling van de werkgelegenheid.
• Geen grote verandering (39% kans): AI ontwikkelt zich geleidelijk, zonder grote impact op de arbeidsmarkt.

Beleid moet meebewegen met technologische verandering

De onderzoekers benadrukken dat overheden en bedrijven zich moeten voorbereiden op mogelijke scenario’s. Dit omvat investeringen in bijscholing, herverdeling van arbeid en het creëren van nieuwe sectoren om de impact van AI op te vangen. Economen roepen op tot een brede maatschappelijke discussie over de toekomst van werk in het tijdperk van AI.