Onderzoek: GLP-1-medicijnen verhogen risico op cognitieve achteruitgang – maar niet om de reden die je denkt

GLP-1-medicijnen en cognitieve achteruitgang: een verrassende bevinding

GLP-1-agonisten, zoals semaglutide (de werkzame stof in Ozempic en Wegovy), staan bekend om hun brede gezondheidsvoordelen. Naast het behandelen van diabetes type 2 en het bevorderen van gewichtsverlies, verminderen deze medicijnen onder meer de progressie van nierziekten, het risico op verslaving aan opioïden en verlengen ze de levensverwachting. Ook werd aangenomen dat ze het risico op cognitieve achteruitgang, dementie en de ziekte van Alzheimer verlagen.

Een nieuwe retrospectieve studie, gepresenteerd tijdens het jaarlijkse congres van de American Academy of Neurology in Chicago, komt echter tot een tegenstrijdige conclusie: het gebruik van GLP-1-agonisten zou het risico op cognitieve achteruitgang juist verhogen. Het onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers van Johns Hopkins University School of Medicine, analyseerde data van bijna 65.000 patiënten met diabetes type 2 ouder dan 50 jaar, verspreid over meer dan 100 zorginstellingen in vijf landen.

De paradox: langer leven, maar meer risico op dementie

Uit de resultaten blijkt dat patiënten die GLP-1-medicijnen gebruikten, vaker cognitieve achteruitgang ontwikkelden dan niet-gebruikers. Het percentage bedroeg 2,6% bij gebruikers tegenover 1,3% bij niet-gebruikers. De verklaring ligt echter niet in een direct schadelijk effect van de medicijnen, maar in een overlevingsparadox.

Volgens hoofdonderzoeker Isaac Thorman leven GLP-1-gebruikers significant langer dan niet-gebruikers. Hierdoor krijgen ze vaker de kans om ouderdomsgerelateerde aandoeningen zoals dementie en Alzheimer te ontwikkelen. "We concluderen dat GLP-1-analogen de levensverwachting aanzienlijk verhogen, waardoor patiënten lang genoeg leven om cognitieve achteruitgang te ervaren," aldus Thorman tegenover MedPage Today.

"Deze overlevingsparadox, gecombineerd met onze ongekende steekproefomvang en lange follow-upperiode, kan verklaren waarom gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken geen significant verschil vonden."

Experts waarschuwen voor voorbarige conclusies

Hoewel de bevindingen opmerkelijk zijn, benadrukken andere experts dat er nog veel onduidelijkheid bestaat. Paul Edison, hoogleraar neurowetenschappen aan Imperial College London, die niet betrokken was bij het onderzoek, waarschuwt voor overhaaste conclusies. "Een grondig onderzoek naar deze factoren is essentieel voordat we definitieve uitspraken kunnen doen," aldus Edison.

Ook Thorman sluit zich hierbij aan. "Voorzichtigheid is geboden bij de interpretatie van deze resultaten, aangezien causaliteit niet kan worden afgeleid uit deze retrospectieve analyse," concludeert hij.

Meer over GLP-1-medicijnen

Onderzoekers ontdekten recentelijk ook dat stoppen met GLP-1-medicijnen kan leiden tot een snelle terugkeer van eetlust en gewichtstoename, wat nieuwe uitdagingen met zich meebrengt voor patiënten die afhankelijk zijn van deze behandeling.