Badania wskazują, że testy na Alzheimera mogą działać inaczej u kobiet i mężczyzn

Badania przeprowadzone przez naukowców z Georgia State University, opublikowane w czasopiśmie Brain Communications, dostarczają nowych dowodów na to, że postęp choroby Alzheimera może przebiegać inaczej u kobiet i mężczyzn. Odkrycia te mogą mieć istotne znaczenie dla klinicznej opieki nad pacjentami oraz interpretacji powszechnie stosowanych testów diagnostycznych.

Według danych Alzheimer’s Association, prawie dwie trzecie osób żyjących z tą chorobą w Stanach Zjednoczonych to kobiety. Nowe badania sugerują, że standardowe narzędzia przesiewowe, takie jak 30-punktowy Mini-Mental State Examination (MMSE), mogą nie w pełni odzwierciedlać zmian zachodzących w mózgu u kobiet we wczesnym stadium łagodnych zaburzeń poznawczych (MCI).

„Kobieta, która uzyska dobrze wynik w teście MMSE na etapie MCI, może nadal wykazywać zmiany w mózgu, których ten wynik nie ujawnia w pełni” – mówi Mukesh Dhamala, główny autor badania oraz profesor fizyki i neuronauki w Georgia State University. „Testy przesiewowe mogą wymagać dostosowania interpretacji w zależności od płci.”

Obecnie mężczyźni i kobiety są oceniani za pomocą tych samych testów, bez uwzględnienia różnic płciowych. Badacze wskazują, że takie podejście może maskować różnice w postępie choroby w mózgu.

W ramach badania przeanalizowano skany mózgu 332 osób znajdujących się na różnych etapach rozwoju choroby. Wyniki pokazały, że:

• U mężczyzn obserwowano wcześniejsze i bardziej nasilone zmniejszenie objętości mózgu w przejściu od normalnego funkcjonowania poznawczego do łagodnych zaburzeń poznawczych.
• U kobiet natomiast zaniki mózgowe były bardziej rozległe i postępowały szybciej w fazie przejścia od MCI do pełnoobjawowej choroby Alzheimera.

Badacze sugerują, że mózg kobiet może kompensować zmiany strukturalne, utrzymując lepsze wyniki poznawcze na wczesnym etapie choroby. Ich wyniki w testach poznawczych były powiązane z szerszym zakresem obszarów mózgu niż u mężczyzn, co wskazuje na możliwość „rekrutowania” dodatkowych struktur do wspierania funkcji poznawczych.

„To może wyjaśniać, dlaczego zmiany strukturalne w mózgu i wyniki testów poznawczych nie zawsze idą w parze w taki sam sposób u kobiet i mężczyzn” – dodaje Dhamala.

Badanie zostało przeprowadzone pod kierunkiem Chandramy Mukherjee, doktorantki z Wydziału Fizyki i Astronomii Georgia State University, we współpracy z Dhamalą. Wyniki stanowią podstawę do dalszych badań, które będą obejmować m.in. długoterminową obserwację pacjentów oraz analizę wpływu hormonów i genetyki na te różnice.

„Jeśli badania te zakończą się sukcesem, ich szerszym efektem będzie odejście od jednolitego podejścia do diagnostyki i leczenia choroby Alzheimera” – mówi Dhamala. „Diagnoza mogłaby stać się bardziej dostosowana do płci, biomarkery interpretowane w odmienny sposób u kobiet i mężczyzn, a badania kliniczne uwzględniać fakt, że czas rozwoju choroby i podatność mózgu mogą się różnić w zależności od płci.”

Naukowcy podkreślają, że obecne odkrycia nie stanowią jeszcze gotowych zaleceń dla pacjentów. Nadal zalecają utrzymywanie aktywności umysłowej i fizycznej, dbanie o zdrowie układu krążenia oraz konsultowanie rodzinnej historii chorób i genetycznych czynników ryzyka z lekarzem. Jednak badania te mogą przyczynić się do rozwoju bardziej spersonalizowanych metod diagnostyki i leczenia.