Onderzoek toont geslachtsverschillen in Alzheimerprogressie

Een recente studie van Georgia State University onthult dat standaard cognitieve screeningstools voor Alzheimer niet op dezelfde manier onderliggende hersenveranderingen bij mannen en vrouwen meten. Dit kan gevolgen hebben voor de klinische zorg en diagnose.

Vrouwen scoren beter ondanks hersenveranderingen

Volgens de Alzheimer’s Association leeft bijna twee derde van de Amerikanen met Alzheimer als vrouw. Het nieuwe onderzoek, gepubliceerd in Brain Communications, toont aan dat vrouwen tijdens de milde cognitieve stoornis (MCI) vaak hogere scores halen op tests zoals de Mini-Mental State Examination (MMSE), terwijl hun hersenen toch al aanzienlijke veranderingen vertonen.

«Een vrouw die goed scoort op de MMSE tijdens de MCI-fase kan toch onderliggende hersenveranderingen vertonen die niet volledig door die score worden weergegeven», aldus Mukesh Dhamala, hoofdauteur en hoogleraar fysica en neurowetenschappen aan Georgia State University.

«Screeningstools moeten mogelijk geslachtsafhankelijk worden geïnterpreteerd.»

Hersenveranderingen verschillen per geslacht

Het onderzoek analyseerde hersenscans van 332 mensen in verschillende stadia van Alzheimer. Daaruit bleek dat:

  • Bij mannen: De hersenen krimpen eerder in het ziekteproces, van normale cognitieve gezondheid naar milde cognitieve stoornis (MCI).
  • Bij vrouwen: Er treedt een steilere en wijdverspreidere achteruitgang op van MCI naar Alzheimer.

Dit suggereert dat de hersenen bij vrouwen mogelijk compenseren door extra gebieden te activeren om cognitieve prestaties te behouden. Hun cognitieve scores zijn gekoppeld aan een breder scala aan hersenregio’s dan bij mannen.

Implicaties voor diagnose en behandeling

De bevindingen benadrukken dat standaardtests mogelijk niet geschikt zijn voor beide geslachten. Dhamala stelt dat toekomstige diagnose en behandeling rekening moeten houden met deze verschillen:

  • Biomarkers zouden anders geïnterpreteerd moeten worden per geslacht.
  • Onderzoeken naar behandelingen moeten rekening houden met mogelijke verschillen in ziekteprogressie.
  • Een «one-size-fits-all»-benadering voor Alzheimer zou moeten worden verlaten.

Volgende stappen in het onderzoek

Het team, onder leiding van promovendus Chandrama Mukherjee, werkt aan vervolgonderzoek om:

  • Patiënten langdurig te volgen.
  • De invloed van hormonen en genetica op deze verschillen te onderzoeken.

«Als dit onderzoek succesvol is, zou het kunnen leiden tot een meer gepersonaliseerde benadering van Alzheimer», aldus Dhamala. «Diagnose, biomarkers en behandelingen zouden dan beter aansluiten bij de specifieke behoeften van mannen en vrouwen.»

Wat kunt u nu al doen?

Hoewel de bevindingen nog niet direct leiden tot nieuwe behandeladviezen, blijven de volgende stappen belangrijk voor iedereen:

  • Actief blijven op mentaal en fysiek vlak.
  • Vasculaire gezondheid goed beheren.
  • Familiegeschiedenis en genetische risico’s met een arts bespreken.