Een recente studie uit Utah, waar soms de slechtste luchtkwaliteit van de Verenigde Staten wordt gemeten, heeft een verband aangetoond tussen hoge luchtvervuiling en een verhoogd risico op complicaties na een operatie. Het onderzoek, uitgevoerd onder bijna 50.000 patiënten, toont aan dat verhoogde niveaus van fijnstof (PM2.5) de kans op ernstige medische complicaties vergroten. Dit omvat onder meer sepsis, longontsteking en wondinfecties.

"Zelfs een tijdelijke stijging van de PM2.5-vervuiling in de week voor de operatie verhoogt het risico op complicaties," aldus John Pearson, voormalig universitair hoofddocent anesthesiologie aan de Universiteit van Utah en hoofdauteur van de studie. Pearson is inmiddels klinisch associate professor aan Stanford Medicine en blijft verbonden aan de Universiteit van Utah als onderzoeker.

Fijnstof, dat diep in de longen kan doordringen en de gezondheid op meerdere manieren ondermijnt, is vooral problematisch tijdens de winterinversies in de Wasatch-regio. Wanneer de PM2.5-niveaus in de week voor de operatie boven de dagelijkse limiet van de Amerikaanse milieubeschermingsinstantie (EPA) uitkomen, stijgt het risico op complicaties van 4,8% naar 6,2%. De resultaten zijn gepubliceerd in Acta Anaesthesiologica Scandinavica.

Onderzoekers van de Universiteit van Utah analyseerden gegevens van 49.615 niet-spoedeisende operaties in de Wasatch-regio. Zij combineerden gegevens van EPA- en staatsluchtkwaliteitssensoren met satellietdata om de PM2.5-niveaus bij de woonadressen van patiënten in de week voorafgaand aan de operatie te schatten. Hoe hoger de luchtvervuiling, hoe groter het risico op complicaties.

Hoewel een concentratie van 35 microgram fijnstof per kubieke meter als ongezond wordt beschouwd, ontdekten de onderzoekers dat ook kleine schommelingen boven en onder deze grens het risico beïnvloeden. Elke toename van 10 microgram PM2.5 ging gepaard met een 8% hoger relatief risico op complicaties, wat resulteerde in een absolute stijging van 1,4% wanneer de EPA-limieten werden overschreden.

De onderzoekers richtten zich specifiek op fijnstof vanwege de systemische effecten op de gezondheid. "Deeltjes van deze grootte of kleiner kunnen doordringen tot de kleinste delen van de longen," legt medeauteur Nathan Pace, hoogleraar anesthesiologie aan de Universiteit van Utah, uit. "Een deel komt in de bloedbaan terecht en kan zich door het hele lichaam verspreiden: de hersenen, het hart, de lever of de nieren." Dit verhoogt de algehele ontstekingsniveaus, belast de longen en het hart en kan het risico op infecties vergroten.

De onderzoekers benadrukken dat deze studie een samengestelde maat voor complicaties gebruikte, wat betekent dat verder onderzoek nodig is om te bepalen welke specifieke complicaties het meest waarschijnlijk zijn na blootstelling aan hoge luchtvervuiling. Grotere studies, inclusief meerdere ziekenhuizen, kunnen hier meer duidelijkheid over geven.