Naukowe tajemnice ziemniaków do chipsów – jak hodowcy tworzą idealny surowiec

Od ziemniaka do chipsa – proces pełen wyzwań

Wydawać by się mogło, że ziemniak to prosty surowiec, jednak produkcja chipsów to skomplikowany proces, w którym kluczową rolę odgrywa nauka. Hodowcy przez dziesięciolecia doskonalili odmiany ziemniaków, które muszą sprostać wielu wymaganiom: rosnąć w różnych warunkach klimatycznych, być odpornymi na choroby i szkodniki, a także zachować świeżość i chrupkość nawet po kilku miesiącach przechowywania.

Równocześnie branża musi nadążać za trendami konsumenckimi. W ostatnich latach wzrosło zapotrzebowanie na mniejsze ziemniaki, idealne do pakowania w porcje typu snack. „Branża ziemniaczana jest bardzo dynamiczna” – mówi David Douches, profesor z Michigan State University, kierujący programem hodowli i genetyki ziemniaków. „Potrzeby, koszty, presja rynkowa i trendy stale się zmieniają. Musimy dostosowywać nasze odmiany do tych wyzwań.”

Nowe technologie w służbie chipsom

Douches opracował w ostatnich 15 latach pięć nowych odmian ziemniaków do chipsów. Jego najnowsze osiągnięcie to ziemniak zmodyfikowany genetycznie, który utrzymuje odpowiedni poziom cukrów nawet w niższych temperaturach przechowywania. To rozwiązanie zapobiega gniciu i wydłuża trwałość produktu. Obecnie prowadzone są testy komercyjne, a nowa odmiana nie trafiła jeszcze do sprzedaży.

Prace Douchesa mają także globalny wymiar. Opracował on odmiany odporne na choroby dla rolników w Nigerii, Kenii, Rwandzie i Bangladeszu, przyczyniając się do walki z głodem. Jednak jego badania przynoszą korzyści również amerykańskim producentom chipsów, konsumentom oraz lokalnym rolnikom – Michigan jest bowiem największym producentem ziemniaków do chipsów w USA, mimo że liderem w produkcji ziemniaków ogółem jest Idaho.

Współpraca kluczem do sukcesu

W Stanach Zjednoczonych uprawia się obecnie około 50 unikalnych odmian ziemniaków przeznaczonych do produkcji chipsów. Za ich rozwój odpowiada National Chip Program – program badawczy łączący 12 uniwersytetów, producentów chipsów oraz Departament Rolnictwa USA. Rocznie ocenianych jest około 225 nowych odmian, z których 100 trafia do kolejnych etapów testów – mówi Tim Rendall, dyrektor ds. badań produkcyjnych w organizacji Potatoes USA.

Wyjątkowy charakter współpracy między naukowcami, rolnikami a producentami chipsów podkreśla Phil Gusmano, wiceprezes ds. zakupów w firmie Better Made Snack Foods, która od 1930 roku produkuje chipsy w Detroit. Firma ściśle współpracowała z Douchesem przy opracowywaniu dwóch obecnie używanych odmian ziemniaków.

„Mogliśmy omawiać profile wielkości i specyficzne wymagania, które decydują o jakości chipsa. Największą zaletą jest to, że naukowcy są otwarci na nasze potrzeby – jeśli opracują ziemniak, który nie spełni oczekiwań producenta końcowego, to dla nich także nie będzie korzystny.”

Długa droga do idealnego ziemniaka

Stworzenie nowej odmiany ziemniaka to proces, który może zająć nawet 15 lat. Genetyka ziemniaka jest zaskakująco złożona – każda komórka zawiera cztery chromosomy, podczas gdy większość gatunków, w tym ludzie, ma ich tylko dwa. To utrudnia przewidywanie, jakie cechy odziedziczą krzyżówki, co komplikuje hodowlę.

„Nigdy nie jesteśmy w stanie utrwalić jednej cechy i przenieść jej do kolejnego pokolenia. Dlatego tak trudno jest znaleźć ziemniaka, który posiadałby wszystkie pożądane przez nas cechy” – wyjaśnia Douches.

Podsumowanie

• Hodowla ziemniaków do chipsów to proces wymagający wieloletnich badań i innowacji.
• Nowe technologie, w tym bioinżynieria, pomagają wydłużyć trwałość i poprawić jakość produktu.
• Branża współpracuje z naukowcami, aby sprostać zmieniającym się wymaganiom rynkowym i konsumenckim.
• Michigan jest liderem w produkcji ziemniaków do chipsów w USA, mimo że nie jest największym producentem ziemniaków ogółem.