Zespół policystycznych jajników (PCOS) to schorzenie endokrynologiczne, które dotyka około 10–13% kobiet w wieku rozrodczym na całym świecie. Jednym z jego charakterystycznych objawów jest trudność w utracie masy ciała, co często prowadzi do nasilenia innych problemów zdrowotnych. Nowe badanie opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature Medicine wskazuje, że post przerywany (intermittent fasting, IF) może znacząco poprawić gospodarkę hormonalną u kobiet z PCOS, ułatwiając redukcję wagi i łagodząc objawy choroby.
Jak post przerywany wpływa na PCOS?
Tradycyjnym sposobem leczenia PCOS jest stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Jednak metoda ta wiąże się z licznymi skutkami ubocznymi, takimi jak wahania nastroju, obniżenie libido czy negatywny wpływ na metabolizm. Co więcej, w niektórych przypadkach może zwiększać ryzyko udaru mózgu. Zdaniem badaczy istnieje pilna potrzeba znalezienia alternatywnych metod obniżania poziomu testosteronu u kobiet z PCOS.
„Szukamy sposobów na naturalne obniżenie poziomu testosteronu bez konieczności stosowania leków”, mówi dr Krista Varady, profesor kinetyki i żywienia na Uniwersytecie Illinois w Chicago oraz współautorka badania. „Jednym z nich jest utrata masy ciała. Już 5-procentowa redukcja masy ciała może pomóc obniżyć poziom testosteronu i uniknąć interwencji farmakologicznej”, dodaje.
Mechanizm działania postu przerywanego
Post przerywany, znany również jako ograniczanie czasu spożywania posiłków (TRE, z ang. time-restricted eating), polega na cyklicznym ograniczeniu okien czasowych, w których spożywa się posiłki. Metoda ta koncentruje się na kiedy jeść, a nie na co jeść. W przeciwieństwie do tradycyjnych diet opartych na liczeniu kalorii, TRE może być łatwiejszy do utrzymania dla wielu osób, co zwiększa szanse na sukces w odchudzaniu.
„Post przerywany może być bardziej skuteczny niż liczenie kalorii, ponieważ jest łatwiejszy do przestrzegania, co wspiera utratę wagi i poprawę metabolizmu. Niemniej jednak, jakość diety pozostaje kluczowym czynnikiem”, wyjaśnia Kristin Kirkpatrick, dietetyczka kliniczna z Cleveland Clinic, niezaangażowana w badanie.
Badanie: post przerywany vs. tradycyjne metody odchudzania
W badaniu wzięło udział 76 kobiet z PCOS, które przez 6 miesięcy przestrzegały jednej z trzech diet:
- Grupa TRE: spożywanie wszystkich posiłków w 6-godzinnym oknie (13:00–19:00), bez ograniczeń kalorycznych.
- Grupa z ograniczeniem kalorii: dzienne spożycie kalorii zostało ograniczone o 25%.
- Grupa kontrolna: brak ograniczeń dietetycznych.
Po sześciu miesiącach obie grupy aktywnie ograniczające kalorie (TRE i grupa z ograniczeniem kalorii) osiągnęły znaczną utratę masy ciała. Co więcej, kobiety z grupy TRE wykazały dodatkowe korzyści w postaci obniżenia poziomu testosteronu oraz poprawy markerów ryzyka cukrzycy (poziom hemoglobiny glikowanej A1C).
„Post przerywany może być doskonałą alternatywą dla liczenia kalorii u kobiet z PCOS, które chcą schudnąć”, podkreśla dr Varady. „Obie metody pomagają również w zwalczaniu insulinooporności, która jest powszechna u osób z PCOS i zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2”.
Dodatkowe korzyści postu przerywanego
Oprócz wspomagania odchudzania i regulacji hormonalnej, post przerywany może również przyczynić się do:
- Poprawy wrażliwości na insulinę.
- Zmniejszenia stanu zapalnego w organizmie.
- Obniżenia poziomu testosteronu, co łagodzi objawy takie jak trądzik, nadmierne owłosienie czy wypadanie włosów.
- Lepszej kontroli glikemii.
Naukowcy podkreślają jednak, że post przerywany nie jest uniwersalnym rozwiązaniem. Każda osoba z PCOS powinna skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem przed rozpoczęciem nowej metody żywieniowej, aby dostosować ją do indywidualnych potrzeb zdrowotnych.
„Post przerywany może być cennym narzędziem w leczeniu PCOS, ale powinien być stosowany pod nadzorem specjalisty. Ważne jest, aby pamiętać, że dieta to tylko jeden z elementów kompleksowej opieki nad pacjentkami z tym schorzeniem.”