Video oyunları hakkında yapılan tartışmalar giderek zehirli bir hal alıyor. Eskiden yeni bir oyun çıktığında, hem oyun hakkında konuşmak hem de diğer oyuncuların tepkilerini okumak heyecan vericiydi. Peki, bu nostaljik anılarımız gerçek miydi? Yoksa internet her zaman bu kadar tahammülsüz müydü?
Kasım 2001’e geri dönelim. O dönemde, siyasi ve askeri gerilimlerin medyayı doldurduğu bir zamanda, yeni çıkan Metal Gear Solid 2 ile vakit geçiriyordum. Oyun teknik olarak devrim niteliğindeydi, ancak internete baktığımda, çoğu kişinin benimle aynı fikirde olmadığını gördüm. Oyunun anlatımındaki riskler, birçok oyuncu tarafından olumsuz karşılanmıştı.
Metal Gear Solid 2’nin 25. yılı yaklaşırken, o dönemdeki tepkilerin ne kadar farklı olduğunu anlamak için geçmişe bakalım. Twitter kullanıcısı José Mellinas, o zamanların en sert eleştirilerinden bazılarını derledi. İlginç olan, bu eleştirilerin aslında oldukça makul olmasıydı.
Oyuncular Neden Rahatsız Oldu?
En büyük tartışma konusu, oyunun reklamlarında vurgulansa da çoğunlukla Solid Snake’in yerine Raiden’in oynanmasıydı. Raiden’in ‘cool’ olmadığı ve hatta en sert tepkilerde ‘kadınsı’ olarak nitelendirildiği görülüyordu. Bugünlerdeyse oyuncular, Kojima’yı ‘oyuncu milletine ihanet etmekle’ suçlardı.
Bugünlerde, Saros gibi oyunlar, ana karakterin İngiliz kökenli bir Hintli oyuncu tarafından canlandırılması nedeniyle ‘woke’ olmakla eleştiriliyor. Oysa Metal Gear Solid 2, o dönemde ‘woke’ olmayan bir oyun olarak görülüyordu. Oyunun ana karakterleri yetenekli beyaz erkeklerdi ve Amerikan militarizmiyle anime estetiğinin birleşimi, sağcı grupların dikkatini çekmiyordu. Hatta oyun, kapitalizm karşıtı yorumlarla doluydu.
Geçmişteki Tartışmaların Değeri
Metal Gear Solid 2’nin neden bu kadar tepki aldığını anlamak için 25 yıl beklememize gerek yoktu. Erken dönem eleştirmenlerinin bile kısa süre sonra oyuna hayran kaldığını biliyoruz. Bu değişimin temelinde, diyalog ve tartışma kültürü yatıyordu. Eğer o dönemdeyseniz, Metal Gear Solid 2’nin hem en aptalca hem de en zeki oyunlardan biri olduğunu kabul etmek kolaydı.
Ancak genç oyuncular için bu anılar tamamen yabancı gelebilir. Bunun nedeni sadece Kojima’nın vizyonu değil, aynı zamanda oyun tartışmalarının nasıl yapılması gerektiğine dair bilincin kaybolmasıdır. Dahası, bu değişimi tetikleyen güçlü gruplar, insanların tartışmalarını ‘düşman aramaya’ yönlendiriyor.
Geçmişten Bir Uyarı: Deus Ex
İlginç bir şekilde, bu değişimi yıllar önce tahmin eden bir oyun vardı: Deus Ex. Oyunun 2000 yılında yayınlanan ilk bölümü, gelecekteki tartışmaların ipuçlarını veriyordu.
Eğer 25 yıllık bir oyunu keşfetmek istiyorsanız, Metal Gear Solid 2’yi deneyebilirsiniz. Oyun, hem teknik hem de anlatı açısından bir başyapıt olarak kalmaya devam ediyor.