Michigan'deki barajlardaki tehlikeli durumlar iklim değişikliğinin ABD'ye verdiği uyarı

Yaşlanan Barajlar ve Artan Tehdit

Geçtiğimiz ay Kuzey Michigan'da yaşanan seller, eyaletin yaşlanan baraj sistemlerini ciddi şekilde test etti. Resmi makamlar, Cheboygan'daki bir barajın taşmasına sadece beş santim kala tahliye kararı almak üzereydi. Bu olay, iklim değişikliğinin ABD genelindeki baraj altyapısına yönelik artan tehdidini gözler önüne seriyor.

ABD'de Tehlike Altındaki Barajlar

ABD genelinde ortalama bir barajın yaşı 64 olup, çoğu günümüzün değişen iklim koşullarına göre tasarlanmamış yağış rejimleri için inşa edildi. Yaklaşık 18.000 baraj yüksek riskli olarak sınıflandırılıyor; bu barajların yıkılması durumunda can kaybı yaşanma olasılığı bulunuyor. Baraj güvenliği uzmanları, denetimlerin düzensiz olduğunu ve iyileştirmelerin genellikle yetersiz finanse edildiğini belirtiyor.

Michigan Örneği

Michigan'daki barajların yarısından fazlası 50 yıllık tasarım ömrünü aşmış durumda. Geçtiğimiz ay yaşanan sellerde, kar erimeleri ve haftalar süren yoğun yağışlar nehirleri kabarttı. Cheboygan'daki Cheboygan Barajı'nda su seviyesi 16 Nisan'da taşma noktasına sadece beş santim kaldı. Bellaire'de ise yüzyıllık bir barajı desteklemek için yaklaşık 1.000 adet kum torbası kullanıldı.

"Bu durumun en kötü senaryo olmadığını kabul etmeliyiz. Gelecekteki tipik bir durum olarak görmeliyiz."

Richard Rood, Michigan Üniversitesi İklim Değişikliği Profesörü (Emekli)

Barajların Onarım ve Yenileme Maliyetleri

ABD genelinde yaklaşık 92.000 baraj bulunuyor. Yüksek riskli olarak sınıflandırılanların onarım maliyetinin 165,2 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Michigan'daki tahmini maliyet ise 1 milyar dolar. Bu risklerle karşı karşıya kalan topluluklar zor kararlar almak zorunda kalıyor.

Barajların Kaldırılması Seçeneği

Barajların onarılması ve güçlendirilmesi, daha güçlü fırtınalara karşı dayanıklı hale getirilmesi yüksek maliyetli bir seçenek. Bu nedenle, barajların kaldırılması genellikle daha ekonomik bir çözüm olarak öne çıkıyor. Bu durum hem uzun vadeli riskleri azaltıyor hem de nehirlerin doğal akışına kavuşmasını sağlıyor. Ancak, barajların oluşturduğu rezervuarlar etrafında şekillenen ekonomiler ve mülk sahiplerinin direnciyle karşılaşılıyor.

Çözüm Arayışları ve Gelecek Adımlar

Sellerin etkisi azalırken, Michigan'daki yerel liderler, baraj güvenliği savunucuları ve uzmanlar, güvenlik düzenlemelerini güçlendirme ve yaşlanan barajlarla ilgili sorunları çözme çağrılarını yeniledi. Michigan Hydro Relicensing Commission'un yönetici direktörü Bob Stuber, Nisan ayında yaşanan selleri bir uyanış olarak değerlendiriyor ve çözümün net olduğunu düşünüyor: "Mümkün olan her durumda yaşlanan bir barajı kaldırmak için fırsatları değerlendirmeliyiz. Durum daha da kötüleşecek, iyiye gitmeyecek."

Traverse City Örneği

Traverse City'deki yetkililer, 2024 yılında Union Street Barajı'nı kaldırma kararı aldı. Bu karar, Boardman-Ottaway Nehri üzerindeki onlarca yıllık bir restorasyon projesinin parçası olarak alındı. Proje kapsamında FishPass adı verilen bir sistem de yer alıyor; bu sistem, önemli balık türlerinin geçişine izin verirken, zararlı istilacı türlerin (örneğin deniz lampreleri) geçişini engelliyor. Mühendisler, barajın kaldırılması ve yenilenmesinin geçtiğimiz ay yaşanan sellerdeki su baskın etkisini büyük ölçüde azalttığını belirtiyor. Su seviyesi, neredeyse 500 yıllık bir sel seviyesine ulaşmasına rağmen, selin etkileri sınırlandırıldı.

"Nehrin yukarı kısmı iki metre daha fazla su altında kalabilirdi. Bu durum oldukça yıkıcı olurdu."