Microsoft'un karbon giderme alımlarını durdurması sektörde deprem etkisi yarattı

Microsoft’un karbon giderme alımlarını geçici olarak durduracağına dair haberler, henüz emekleme aşamasındaki karbon giderme sektöründe büyük bir şok etkisi yarattı. Şirket, 2025 mali yılında 21 farklı firma ile yaptığı anlaşmalar sonucunda rekor düzeyde 45 milyon ton CO2 giderimi gerçekleştirmişti.

Bu anlaşmalar arasında Amazon yağmur ormanlarının restore edilmesine katkı sağlayan Re.green ve organik atıkları gömerek karbonu depolayan Vaulted gibi firmalar da yer alıyordu. Geçtiğimiz ay ise şirket, tarımsal atıklardan biyokömür üreten Liferaft ile de yeni bir anlaşma imzaladı.

Karbon giderme sektörü, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir rol oynuyor. Toplumun emisyonları azaltmasının yanı sıra, atmosferdeki mevcut CO2’yi de kalıcı olarak yakalayan yöntemlere ihtiyaç duyuluyor. Microsoft, geçtiğimiz yıl “kalıcı” karbon giderme kredilerinin yaklaşık %90’ını satın alan şirket konumundaydı. Bu krediler, örneğin Vaulted’in çalışmaları gibi CO2’nin uzun vadeli olarak depolanmasını sağlıyor; ancak orman restorasyon projeleri gibi yöntemlerde yangın veya ağaç ölümleri nedeniyle karbonun yeniden atmosfere salınma riski bulunuyor.

Mevcut anlaşmalar devam edecek olsa da, sektördeki yeni girişimler için en büyük alıcı konumundaki Microsoft’un gelecek planları belirsizliğini koruyor. Şirketin sürdürülebilirlik direktörü Melanie Nakagawa, yaptığı açıklamada şunları belirtti:

“Dekarbonizasyon yaklaşımımız, emisyon azaltımı, giderme ve verimlilik unsurlarını bir araya getiriyor. Karbon giderme, bu denklemin sadece bir parçası. Sürdürülebilirlik hedeflerimize ulaşmak için yaklaşımımızı sürekli olarak geliştirdiğimizden, karbon giderme alımlarının hacim ve hızında zaman zaman ayarlamalar yapabiliriz.”

Bazı sektör uzmanları, Microsoft’un zaten 2030 yılına kadar karbon negatif olma hedefine ulaşmak için yeterli karbon giderme anlaşması yaptığını düşünüyor. Ancak veri merkezlerinden kaynaklanan emisyonlardaki artış nedeniyle bu hedefin zorlaşabileceği belirtiliyor. Ayrıca, yeni projelerin 2030’a kadar tamamlanması da neredeyse imkansız görünüyor. Counteract adlı karbon giderme odaklı risk sermayesi şirketinin ortağı Andrew Shebbeare, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“2030’a sadece dört yıl kaldı. Bir karbon giderme projesinin, Microsoft gibi bir şirketin karbon bütçesine anlamlı bir katkı sağlaması için dört yıl içinde hayata geçirilmesi oldukça zor.”

Microsoft ile görüşmelerde bulunan bazı firmalar, alımlarda bir duraklama olacağına dair doğrudan bir bilgilendirme almadıklarını belirtti. Diğer bir firma ise duraklamanın geçici olabileceğini duyurdu. Ancak bu haberler, sektördeki finansman ihtiyacına dair daha acil bir tartışmayı da başlattı.

Sektör temsilcileri, Microsoft’un uzun vadede alımlarını sınırlı tutmasının beklendiğini ifade ediyor. Carbon Business Council adlı, 100’den fazla karbon yönetimi şirketini temsil eden kuruluşun icra direktörü Ben Rubin, konuyla ilgili şunları söyledi:

“Genel kanı, pazarın daha geniş bir yelpazede desteklenmesi gerektiği yönünde. Pazarın sadece birkaç şirketin eline bırakılamayacağını hepimiz biliyoruz.”

Microsoft’un ölçeği, sektörün gelişiminde önemli bir rol oynasa da, şirketin alımlarını azaltmasıyla birlikte diğer büyük oyuncuların da devreye girmesi gerekecek. Uzmanlar, bu durumun sektördeki çeşitliliği artırabileceğini ve daha sürdürülebilir bir büyüme modeline zemin hazırlayabileceğini vurguluyor.