New York’te Asgari Ücret 30 Dolara Çıkarsa Restoran Faturası Ne Olur?

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, seçim kampanyasında kira dondurma ve ücretsiz otobüs hizmeti gibi iddialı vaatlerle dikkat çekti. Ancak en dikkat çeken vaadi, 2030 yılına kadar şehirdeki asgari ücreti 30 dolara yükseltmek oldu. Mamdani’nin göreve gelmesiyle birlikte, New York Belediye Meclisi üyeleri, bu vaadi gerçekliğe dönüştürmek için bir yasa tasarısı sundu.

Yasa tasarısının en çok tartışılan noktası, 30 dolarlık asgari ücret hedefi olsa da, asıl endişe verici olan detay, restoranlarda uygulanan ‘bahşiş ücreti kredisi’ sisteminin kaldırılması. Bu sistem sayesinde, garsonlar ve diğer çalışanlar aldıkları bahşişlerle birlikte asgari ücretin altında bir maaş alabiliyorlardı. Eğer bahşişler yeterli olmazsa, işverenler aradaki farkı ödüyordu. Ancak yeni yasa tasarısıyla bu sistem sona erecek ve restoranlar çalışanlarına doğrudan 30 dolar saatlik ücret ödemek zorunda kalacak.

Bu değişiklik, özellikle küçük ve orta ölçekli restoranları ciddi şekilde etkileyecek. New York’un ünlü Hell’s Kitchen bölgesindeki yaklaşık 40 bağımsız restoran, fiyat artışlarını şimdiden hesaplamaya başladı. Buna göre, 2031 yılına kadar:

• 21 dolarlık bir hamburgerin fiyatı 33 dolara,
• 14 dolarlık bir kadeh şarabın fiyatı 22 dolara,
• 24 dolarlık bir somon salatasının fiyatı 37 dolara yükselecek.

Bu fiyat artışları, henüz vergileri de kapsamıyor ve hesaplamalar saatlik ücretin 19,33 dolar olarak temel alındığı senaryoya dayanıyor.

‘Bahşiş Ücreti Kredisi’ Nedir ve Neden Önemlidir?

Amerika Birleşik Devletleri’nde restoranlar, diğer sektörlerden farklı bir ücretlendirme sistemine sahiptir. Garsonlar ve diğer çalışanlar, aldıkları bahşişlerle birlikte asgari ücretin altında bir maaş alabilirler. Eğer bahşişler yeterli olmazsa, işverenler aradaki farkı ödemek zorundadır. Bu sistem, ‘bahşiş ücreti kredisi’ olarak bilinir ve restoran sahiplerine maliyetleri kontrol etme imkanı tanır.

Ancak bu sistem, 60 yıldır uygulanmasına rağmen, bazı eyalet ve şehirlerde tartışmalara yol açmaktadır. Washington D.C. ve Chicago gibi ilerici şehirlerde, bu sistemin kaldırılması denendi. Sonuçlar ise hiç de olumlu olmadı:

• Washington D.C.’de: Bahşiş ücreti kredisi kaldırıldıktan sonra, restoran çalışanlarının gelirlerinde düşüş yaşandı. Restoranlar, personel sayısını azalttı ve çalışanların saatlerini kısalttı. Ayrıca, müşterilere yeni ‘hizmet ücreti’ adı altında ek ücretler getirildi. Sonunda, şehir meclisi sistemi kısmen geri getirmek zorunda kaldı.
• Chicago’da: Benzer bir uygulama sonrasında, restoran sahipleri fiyatları yükseltmek zorunda kaldı ve çalışanların gelirlerinde önemli bir düşüş gözlendi.

New York’un planı ise diğer şehirlerden daha iddialı. Washington D.C. ve Chicago’da asgari ücret 16-17 dolara yükseltilirken, New York’ta bu rakam neredeyse iki katına çıkacak ve 30 dolara ulaşacak.

Restoran Sahipleri ve Çalışanlar Ne Diyor?

Hell’s Kitchen bölgesindeki restoran sahipleri, fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Birçok küçük işletme, bu değişiklikle başa çıkamayacaklarını ve kapanmak zorunda kalabileceklerini ifade ediyor. Öte yandan, bazı çalışanlar da bu değişikliğin kendileri için olumlu olacağını düşünüyor. Ancak uzmanlar, fiyat artışlarının sadece restoranları değil, tüm New Yorkluları etkileyeceğini vurguluyor.

‘Bu yasa tasarısı, restoran sektörünü temelden sarsacak. Küçük işletmeler için hayatta kalmak neredeyse imkansız hale gelecek. Fiyatlar artacak, müşteri sayısı azalacak ve birçok kişi işini kaybedecek.’ — New York Restoranlar Birliği Sözcüsü

New York’un ünlü restoran sahibi Maria Rodriguez, ‘Eğer bu yasa tasarısı geçerse, benim restoranımın fiyatlarını yüzde 50 artırmaktan başka seçeneğim kalmayacak. Bu da müşterilerimin azalmasına neden olacak’ diyor.