Ukrayna’nın Rusya’ya karşı direnişi, son dönemde tahmin edilenden çok daha başarılı bir seyir izliyor. Savaşın dördüncü yılında, Rusya’nın cephede neredeyse hiç toprak kazanamaması ve Ukrayna’nın savunma kapasitesindeki artış, çatışmanın seyrini değiştiriyor.
Geçtiğimiz haftalarda, ABD’nin Orta Doğu’ya odaklanması nedeniyle Rusya’nın savaşın kazananı olabileceği yönündeki spekülasyonlar yaygınlaşmıştı. İran’la yaşanan gerilimin küresel petrol fiyatlarını yükseltmesi ve ABD’nin bazı Rus enerji ihracatına yönelik yaptırımları hafifletmesi, Moskova için olumlu gelişmeler olarak görülüyordu. Ancak savaşın gerçekleri, bu tahminleri boşa çıkardı.
Rusya’nın cephedeki başarısızlığı
Mart ayında Rusya’nın beklenen bahar-yaz taarruzuna rağmen, cephede neredeyse hiç toprak kazanımı olmadı. Hatta bazı bölgelerde küçük kayıplar yaşandı. ABD merkezli Institute for the Study of War adlı düşünce kuruluşu, Rusya’nın doğu Donbas’taki yoğun şekilde tahkim edilmiş Ukrayna topraklarını ("kale kuşağı") ele geçirme olasılığının düşük olduğunu belirtiyor. Rusya’nın kayıpları ise rekor düzeye ulaştı: Ukrayna, Mart ayında Rusya’nın 35 bin 351 kayıp verdiğini ve bu kayıpların %96’sının dronelar nedeniyle olduğunu açıkladı.
Ukrayna’nın savunma ve saldırı kapasitesi artıyor
Ukrayna, Rusya’nın kış aylarında yoğun şekilde devam ettirdiği şehir bombardımanlarına karşı savunma sistemlerini güçlendirdi. Ukrayna hükümetine göre, Mart ayında hava savunma sistemleriyle 33 bin drone düşürüldü. Ayrıca, Ukrayna’nın uzun menzilli saldırı kapasitesi de gelişti. Son dönemde yapılan saldırılar, Rusya’nın İran savaşı nedeniyle elde etmeyi umduğu enerji kazanımlarını engellemeyi hedefliyor. Reuters’in geçtiğimiz günlerde yaptığı bir tahmine göre, Ukrayna’nın boru hatları, limanlar ve rafinerilere yönelik saldırıları nedeniyle Rusya’nın petrol ihracat kapasitesinin %40’ı devre dışı kaldı.
ABD ve Avrupa’dan askeri destek, yerli üretimde artış
Ukrayna, uzun süredir ABD’nin sağladığı askeri sistemlere (Patriot füzeleri ve hedefleme istihbaratı gibi) bağımlı kaldı. Ancak son dönemde Avrupa ülkeleri, Ukrayna’ya en büyük askeri yardım sağlayan taraf haline geldi. Aynı zamanda, Ukrayna’nın yerli savunma sanayisi de hızla gelişiyor. Drone üretimi ve çok katmanlı hava savunma sistemleri konusundaki uzmanlık, Ukrayna’nın son haftalarda Körfez ve Avrupa ülkeleriyle önemli savunma anlaşmaları imzalamasına olanak sağladı.
Trump’tan "küçük bir ateşkes" önerisi
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, "Biraz ateşkes önerdim ve sanırım o da bunu yapabilir" ifadelerini kullandı. Putin daha önce de "küçük" ateşkes önerilerinde bulunmuştu, ancak savaşın başlamasından bu yana neredeyse beş yıl geçmesine rağmen, Rusya’nın savaşı sona erdirme belirtileri göstermediği görülüyor. Savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yarım milyon insanın hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Savaşın geleceği: Ukrayna’nın elindeki "kartlar"
Yıllarca süren yavaş ancak istikrarlı Rus ilerleyişi, Ukrayna’nın eleştirmenlerine destek sağladı. Ancak artık Ukrayna, dış savunma yardımlarına olan bağımlılığını azaltmaya başladı. Yerli savunma sanayisinin gelişmesi ve uluslararası savunma anlaşmaları, Ukrayna’nın elindeki "kartları" güçlendiriyor. Bu durum, savaşın geleceği hakkında umut verici gelişmeler olarak değerlendiriliyor.