Uçuş fiyatlarını ucuz tutan son unsur kırılma noktasında: Havayolu şirketlerine devlet desteği talebi

ABD'de bütçe havayolu şirketleri, artan yakıt maliyetlerine karşı devletten acil destek talebinde bulundu. Frontier, Spirit ve Avelo’yu temsil eden Değer Havayolları Birliği, federal hükümetten 2.5 milyar dolarlık bir havuz oluşturulmasını ve bu fonun yakıt maliyetlerinin yolcu ücretlerine yansımasını engellemek için kullanılmasını istedi.

Dernek, önerisini pandemi döneminde işletmeleri ayakta tutan CARES Yasasına benzetti ve taleplerini şu şekilde gerekçelendirdi:

"Ülkenin en büyük havayolu şirketlerinin pazar hakimiyeti hiç bu kadar güçlü olmamıştı. Küçük bütçe havayolları ise yüksek yakıt fiyatlarından orantısız şekilde etkileniyor. Bütçe taşıyıcıları, havacılık ulaşımını herkes için ulaşılabilir kılan kritik bir rol oynuyor."

Bu talep, Trump yönetiminin Spirit Airlines’ı kurtarmaya yönelik adımlar attığı bir dönemde gündeme geldi. Şirketin son iki yılda iki kez iflas başvurusunda bulunmasının ardından, ABD hükümetinin şirkete 500 milyon dolarlık bir kurtarma paketi sunabileceği bildirildi. Paket karşılığında hükümetin şirkette hisse alması da söz konusu olabilir.

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, "İyi uçakları ve varlıkları var. Petrol fiyatları düştüğünde, bu şirketi kârlı bir şekilde satabiliriz. O işleri kurtarmak istiyorum. Bir havayolunu kurtarmak istiyorum. Birçok havayolunun olmasını seviyorum, böylece rekabet olur" ifadelerini kullandı.

Trump, geçtiğimiz hafta Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile bir araya gelerek, ucuz taşıyıcıyı hayatta tutmak için yapılabilecekleri görüşmüş olabilir. Wall Street Journal’ın bildirdiğine göre, görüşme detayları halen netlik kazanmadı.

Devletin özel sektöre müdahalesi: Geçmişten günümüze

Trump, ikinci döneminde de devletin belirli şirketlere büyük yatırımlar yapmasını destekleyen bir yaklaşım sergiliyor. Geçtiğimiz yıl, Intel şirketine 8.9 milyar dolarlık bir kurtarma paketi sunmuş ve ABD hükümetine şirketin %10 hissesini kazandırmıştı. Trump, o dönemde yaptığı açıklamada, "Öncü yarı iletkenler ve çipler üreten Intel, ülkemizin geleceği için temel önem taşıyor" demişti.

Ancak devletin özel sektöre müdahalesi konusunda diğer hükümet yetkilileri daha temkinli. Ulaştırma Bakanı Duffy, CBS’de katıldığı bir programda, Spirit Airlines’a yapılacak müdahaleye ilişkin endişelerini dile getirdi:

"Peki ya kapımızı çalan diğer şirketler olursa? Spirit Airlines’ı kurtarmak için ne yapabiliriz ya da şirketi kurtarmak için harcanacak parayı, sonunda iflasa gidecek bir şirkete mi aktarmış oluruz?"

Cumhuriyetçi senatörler de kurtarma paketine karşı çıkıyor. Senatör Ted Cruz, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, "Bu tamamen KÖTÜ bir fikir. Hükümet, başarısız bir bütçe havayolunu yönetme konusunda hiçbir şey bilmiyor" ifadelerini kullandı. Senatör Tom Cotton da kurtarma paketine karşı çıktı ve hükümetin bu yatırımdan kârlı çıkıp çıkmayacağına dair şüphelerini dile getirdi.