Yapay Zekanın Artan Etkisi: ABD Federal Mahkemelerinde Kendini Temsil Eden Davaların Yükselişi

ABD federal mahkemelerinde, yapay zeka (AI) araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, kendini temsil eden (pro se) davaların sayısında kayda değer bir artış gözlemleniyor. Access to Justice in the Age of AI: Evidence from U.S. Federal Courts başlıklı araştırma, bu eğilimin ardındaki verileri ortaya koyuyor.

AI’nin Mahkemelere Etkisi: Üç Temel Bulgular

Araştırmacılar Anand V. Shah ve Joshua Y. Levy, ABD federal medeni mahkemelerine ait 4.5 milyondan fazla dava kaydını ve 46 milyon PACER duruşma girişimini analiz etti. Çalışmanın sonuçları, AI’nin yargı sistemine giriş sürecini nasıl değiştirdiğini üç ana başlık altında inceliyor:

1. Kendini Temsil Eden Davaların Patlaması

AI kullanımının artmasıyla birlikte, pro se davaların oranı uzun vadeli ortalaması olan %11’den, 2025 yılında %16.8’e yükseldi. Bu artış özellikle, standart belge üretimi gerektiren ve karmaşık hukuki süreçlerden uzak olan dava türlerinde yoğunlaşıyor.

2. Mahkemelerin İş Yükünde Artış

Pro se davaların sayısındaki artış, federal bölge mahkemelerinin iş yükünü de önemli ölçüde artırıyor. Araştırmaya göre, bu davalar diğerlerine kıyasla daha yavaş sonuçlanmıyor ve hatta ilk 180 gün içinde üretilen duruşma girişimi sayısı, AI öncesi döneme göre %158 oranında artış gösteriyor. Bu durum, yargıçların daha fazla vaka ile karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

3. AI Kullanımının Doğrulanması

Araştırmacılar, 2019-2026 yılları arasında random olarak seçilen 1.600 dava dilekçesini inceledi. Sonuçlar, AI tarafından üretilen metinlerin varlığının, AI öncesi dönemde neredeyse sıfırken, 2026 yılında %18’in üzerine çıktığını gösteriyor. Bu bulgu, AI’nin mahkemelerdeki varlığının giderek arttığını doğruluyor.

Devlet Mahkemelerindeki Durum Belirsiz

Çalışma, AI kullanımının federal mahkemelerdeki etkisini ortaya koyarken, devlet mahkemelerindeki duruma dair net bir veri sunmuyor. Ancak araştırmacılar, benzer bir eğilimin devlet mahkemelerinde de görülmesinin olası olduğunu belirtiyor.

Sonuç: AI araçlarının yargı sistemine entegrasyonu, hem vatandaşların kendilerini temsil etme olanaklarını artırıyor hem de mahkemelerin işleyişini köklü bir şekilde değiştiriyor. Bu durumun uzun vadede adalet sisteminin verimliliği ve erişilebilirliği üzerinde nasıl bir etkisi olacağı ise henüz net değil.