ABŞ Ali Məhkəməsinin tarixində vacib qərar
1927-ci il mayın 2-də ABŞ Ali Məhkəməsi Buck v. Bell işinə baxaraq qərar qəbul etmişdir. Bu qərar, dövlətlərin məcburi sterilizasiya siyasətini qanuniləşdirən vacib hüquqi presedentə çevrilmişdir.
Məhkəmənin qərarının əsas məqamları
Məhkəmə, 8 səsə qarşı 1 səslə qərar qəbul etmişdir. Hakimlər, dövlətlərin ictimai sağlamlıq mənafeləri üçün sterilizasiya tətbiq etmək hüququnu təsdiqləmişdir. Bu qərar, sonrakı illərdə müxtəlif dövlətlərin sterilizasiya qanunlarının əsasını təşkil etmişdir.
İşin məzmunu və nəticələri
Carrie Buck adlı qadın, 17 yaşında ikən evlənmiş və doğulduğu uşaq evində qalıb. O, 1924-cü ildə dövlət tərəfindən sterilizasiya olunmaq məcburiyyətində qaldı. Buck, bu qərara qarşı məhkəməyə müraciət etmişdir. Lakin Ali Məhkəmə, dövlətin qərarını qanuniləşdirmişdir.
Bu qərar, sonrakı illərdə insan hüquqları müdafiəçilərinin tənqidinə məruz qalmışdır. 1942-ci ildə ABŞ Ali Məhkəməsi, Skinner v. Oklahoma işində fərqli qərar qəbul etmişdir. Bu qərar, irqi və ya sosial səbəblərə görə sterilizasiya tətbiqinin qadağan olunması ilə nəticələnmişdir.
Məhkəmənin qərarının təsiri
Buck v. Bell qərarı, ABŞ-də 60.000-dən çox insanın məcburi sterilizasiyaya məruz qalmasına səbəb olmuşdur. Bu qərar, həmçinin, irqi və sosial ayrı-seçkiliyin hüquqi əsaslarından biri hesab olunur. Bu səbəbdən, bu qərar, insan hüquqları tarixində ən qaranlıq səhifələrdən biri kimi yadda qalmışdır.
"Üç nəsildir ki, idrak qabiliyyəti zəif insanlar var. Bu, dövlətin müdaxiləsi üçün əsas ola bilər."
— Justice Oliver Wendell Holmes Jr.
Günümüzdə bu qərarın qiymətləndirilməsi
Buck v. Bell qərarı, insan hüquqları müdafiəçiləri tərəfindən davamlı tənqid olunur. 2021-ci ildə, ABŞ prezidenti Joe Biden, bu qərarın ləğv edilməsi haqqında bəyanat vermişdir. O, bu qərarın insan hüquqlarına zidd olduğunu qeyd etmişdir.
Bu qərarın ləğvi üçün müxtəlif hüquq müdafiə təşkilatları fəaliyyət göstərir. Onlar, dövlətin keçmişdə etdiyi səhvlərin tanınması və qurbanlara kompensasiya ödənilməsi üçün mübarizə aparırlar.