ABŞ-də ödənişli valideynlik məzuniyyətinə dair mübarizə necə qələbə qazanmaq olar?

ABŞ-də ödənişli valideynlik məzuniyyətinə dair mübarizə

ABŞ dünyada yeni valideynlərə ödənişli məzuniyyət təmin etməyən azsaylı ölkələrdən biridir. Ölkədə xüsusi sektor işçilərinin yalnız dörddə biri bu imkandan istifadə edə bilir. Aşağı gəlirli işçilər isə demək olar ki, heç bir halda belə imkandan istifadə edə bilmirlər. Qalanlar isə ya məzuniyyət haqqını ödəməli, ya xəstəliq günlərindən istifadə etməli, ya da tamamilə ödənişsiz məzuniyyətə çıxmalıdırlar.

Bəzi müşahidəçilər hesab edir ki, ABŞ hökuməti valideynlərə qarşı maraq göstərmir. Lakin tarix göstərir ki, bu məsələ uzun müddətdir ki, hər iki siyasi tərəfin dəstəyi ilə müzakirə olunur. Mütəxəssislər isə səbəbi federal səviyyədəki geniş paketlərin uğursuzluğunda görürlər.

Müxtəlif səbəblərə görə məzuniyyətin zəruriliyi

ABŞ-də valideynlik məzuniyyəti digər ölkələrdən fərqli olaraq, geniş tələbələrlə əlaqələndirilir. 1993-cü ildə qəbul edilmiş Ailə və Tibbi Məzuniyyət Aktı (FMLA) yeni valideynlərə 12 həftəlik ödənişsiz məzuniyyət təmin edir. Demokratlar isə bu məzuniyyətin ödənişli olmasını təklif edirlər. 2025-ci ildə təqdim olunan son versiyada isə ögey nəvələrə, qardaşın həyat yoldaşına qulluq etmək üçün də məzuniyyət nəzərdə tutulmuşdur.

Bipartizan dəstək mövcuddur

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, valideynlik məzuniyyətinə dair mübarizə digər ölkələrdə olduğu kimi, əvvəlcə əsasən anaya yönəlmiş müdafiələrlə başlamalıdır. Daha sonra isə bu sistem tədricən genişlənərək atalara, ağır xəstəliklərlə üzləşənlərə və xəstə ailə üzvlərinə qulluq edənlərə də şamil edilməlidir.

ABŞ-də isə belə bir sistem yoxdur. Valideynlik məzuniyyətinə dair təkliflər digər ölkələrdə olduğu kimi müstəqil şəkildə deyil, geniş federal paketlərlə əlaqələndirilir. Bu isə məsələni həll etməkdə çətinliklər yaradır.

Mübarizənin gələcəyi

Mütəxəssislər hesab edir ki, valideynlik məzuniyyətinə dair müstəqil bir qanun layihəsi hazırlamaq və bununla bağlı bipartizan dəstəyi artırmaq mümkündür. Belə bir addım atmaqla, məsələ daha effektiv şəkildə həll edilə bilər.

"Valideynlik məzuniyyətinə dair mübarizə digər ölkələrdə olduğu kimi tədricən genişlənməlidir. ABŞ-də isə bu məsələ digər məsələlərlə əlaqələndirilir, bu isə həll yolunu çətinləşdirir."

Dəstəkçilərin mövqeyi

ABŞ-də valideynlik məzuniyyətinə dair mübarizədə müxtəlif qrupların dəstəyi mövcuddur:

• Respublikaçılar müxtəlif təkliflərlə çıxış edirlər;
• Qırmızı ştatlarda Dobbs qərarından sonra dövlət qulluqçuları üçün ödənişli məzuniyyət genişləndirildi;
• Hər iki partiyanın nümayəndələrindən ibarət işçi qrupları fəaliyyət göstərir.

Beləliklə, ABŞ-də valideynlik məzuniyyətinə dair mübarizə qələbə qazanmaq üçün digər ölkələrdə olduğu kimi, tədricən genişlənməli və müstəqil şəkildə həyata keçirilməlidir.