NASA-nın Ay Missiyası: 2028-ci İl Hədəfi Üçün Kritik Addımlar
NASA, 2028-ci ilədək Ay səthinə ilk Artemis astronavtlarını endirməyi planlaşdırır. Bu ambisiyalı missiyanın uğuru, bir çox komponentin vaxtında və düzgün şəkildə yerinə yetirilməsinə bağlıdır. Bu məqsədlə kosmik agentlik, özünün iki kommersiya tərəfdaşının — SpaceX-in Starship və Blue Origin-in Blue Moon Ay modullarının — Yer orbitində sınaqdan keçirilməsini planlaşdırır. Bu sınaqlar, Artemis 3 missiyasının bir hissəsi olaraq, 2027-ci ilin sonlarında həyata keçirilməlidir.
Blue Origin-in Mark 1 Prototipi: Kritik Testdə Uğur
Blue Origin tərəfindən hazırlanan Mark 1 prototipi, NASA-nın Hyustondakı Consson Kosmik Mərkəzində yerləşən Termal Vakuum Otağında uğurla sınaqdan keçdi. Bu sınaqlar, modunun kosmik vakuumda və ekstremal temperatur dəyişikliklərində necə davranacağını yoxlamaq üçün həyata keçirilir. Mark 1, indiyə qədər inşa edilmiş ən böyük Ay modulu olmaqla yanaşı, həm də astronavtları Ay səthinə daşımamalıdır.
Blue Origin-in rəhbəri Cehiz Bezos, Mark 1-i bu il Ayın Cənub Qütbü ərazisinə yük daşımaq üçün istifadə etmək niyyətindədir. Bu, Artemis missiyalarından əvvəl həyata keçiriləcək bir sınaq missiyası olacaq. Mark 1-in dizaynı, növbəti mərhələ olan Mark 2 üçün əsas rol oynayacaq. Mark 2, astronavtları Ay səthinə daşımaqla yanaşı, Ayda daimi insan mövcudiyyətinin əsasını qoymağı hədəfləyir.
Mark 2-nin Gələcəyi: Müəmmalı Qaldı
Hələlik, Mark 2-nin nə vaxt istifadəyə verilməsi və astronavtların ilk dəfə bu modula minməsi barədə heç bir məlumat yoxdur. Bunun əsas səbəblərindən biri, Blue Origin-in New Glenn raketinin son vaxtlarda yaşadığı uğursuzluqlardır. Keçən ay raket, kiçik bir kommunikasiya peyki orbitə çıxarmaqda uğursuz oldu və nəticədə peyk məhv edildi. Hadisənin daha ciddi nəticələrdən xilas olması isə təsadüf idi.
TechCrunch-un məlumatına görə, Mark 1-in də bu uğursuz missiyada iştirak etməsi nəzərdə tutulmuşdu. Bu hadisələr, New Glenn raketinin etibarlılığı və böyük ölçülü 26 futluq modulu orbitə çıxarmaq qabiliyyətinə dair şübhələri artırdı. Hətta astronavtları daşımaq bacarığına sahib olub-olmaması belə sual altında qalır.
SpaceX-in Starship-i: Hələlik Gözlənilməz
NASA-nın rəsmi sənədlərinə görə, Artemis 3 missiyası zamanı həm SpaceX-in Starship, həm də Blue Origin-in Blue Moon modullarından istifadə ediləcək. Lakin, hər iki şirkətin də uğurlu sınaqları həyata keçirməsi hələlik gözlənilməzdir. SpaceX, son vaxtlarda Versiya 3 adlandırılan yeni iterasiyasını start platformunda sınaqdan keçirmişdir. Bu, şirkətin 12-ci test uçuşuna hazırlıq idi, lakin uçuşun nəticələri hələlik məlum deyil.
Gələcəkdə Nələr Gözlənilir?
NASA-nın Ay missiyaları üçün kritik önəm daşıyan bu sınaqlar, həm texnoloji inkişafların, həm də kosmik tədqiqatların gələcəyini müəyyənləşdirəcək. Blue Origin və SpaceX-in uğurları, insanlığın Ayda daimi mövcudiyyətinin əsasını qoyacaq. Lakin, bu missiyaların həyata keçirilməsi üçün hələ çoxlu texniki və lojistik çətinliklərin həll edilməsi lazımdır.
"Ayda daimi mövcudiyyətin qurulması, yalnız texnologiyanın deyil, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın nəticəsidir."
Nəticə
NASA-nın Artemis missiyaları, insanlığın kosmosa yenidən qayıtmasının əsas addımlarından biri olaraq qəbul edilir. Blue Origin-in Mark 1 prototipinin uğurlu sınaqları, bu ambisiyalı planların həyata keçirilməsi yolunda mühüm bir addım olsa da, hələlik çoxlu sualların cavabını gözləmək lazımdır. SpaceX-in Starship-i də daxil olmaqla, digər texnologiyaların uğurlu sınaqları, Ayda daimi insan mövcudiyyətinin əsasını qoyacaq.