Hershey Niyə Kubada Elektrik Dəmiryolu Tikdi?
Milton S. Hershey üçün şəkər qıtlığı səbəbindən şəkər tədarükünü təmin etmək vacib idi. Birinci Dünya Müharibəsi dövründə ABŞ-də şəkər emalı sənayesində American Sugar Refining Co. (Sugar Trust) inhisar mövcud idi. Hershey bu monopoldan çıxış yolu tapmaq üçün Kubanı seçdi. Tarixçi Thomas R. Winpennyin qeydlərinə görə, Hershey Kubanın gözəlliyinə və iqtisadi potensialına heyran idi. Bundan əlavə, Platt Amendamenti sayəsində Kubada ABŞ biznes maraqları qorunurdu, bu da investisiyaları daha cəlbedici edirdi.
Dəmiryolun Təşkilati və Fəaliyyəti
Hershey şirkəti Kubada şəkər istehsalını tamamilə nəzarət altına almaq üçün 5 şəkər plantasiyası, 5 müasir şəkər dəyirmanı, emalatxana, şirkət şəhərləri və neftlə işləyən elektrik stansiyası inşa etdi. Şəkər pancarının dərhal emal olunması üçün dəmiryol sistemi lazım idi. 1920-ci ilə qədər Hershey şirkətinin əsas mərkəzlərindən biri ildə 135 min ton şəkər pancarı emal edərək 14.4 milyon kiloqram şəkər istehsal edirdi.
İlk əvvəllər 56 kilometrlik standart ölçülü rels xətti çəkildi və burada 7 buxar lokomotivi istifadə olunurdu. Lakin yanacaq xərclərinin çoxluğu və lokomotivlərin effektivliyinin az olması səbəbindən 1920-ci ildə dəmiryolun elektrikləşdirilməsi qərara alındı. Bu, Kubanın ilk elektrikləşdirilmiş dəmiryolu idi, baxmayaraq ki, Avropa və ABŞ-da belə sistemlər artıq mövcud idi. Elektrik stansiyası həm də Matanzas və ətraf kiçik şəhərlərin elektrik təchizatını təmin edirdi.
Hershey şəhərləri: İdeal Cəmiyyət Modeli
Mərkəzi Hershey şəhəri Kubadakı Hershey əməliyyatlarının qərargahı idi. Bu şəhər, Pensilvaniya ştatındakı Hershey şəhərinin modeli əsasında qurulmuşdu. İngiltərədəki Bournville kəndindən ilhamlanan bu layihədə Hershey ideal sənaye cəmiyyətinin əsaslarını qoydu. Mərkəzi Hershey şəhəri Santa Cruz del Norte limanından baxışlı təpədə yerləşirdi və Havana ilə Matanzas arasında, şəkər plantasiyalarının mərkəzində yerləşirdi.
Şirkət şəhərində yaşayanlar üçün rahatlıq və sosial xidmətlər təmin edilirdi. Bu model, həm iqtisadi, həm də sosial cəhətdən böyük uğur qazandı və Kubanın inkişafına əhəmiyyətli töhfə verdi.
Hershey Elektrik Dəmiryolunun Texniki Xüsusiyyətləri
- Uzunluq: 56 kilometr
- İlk lokomotivlər: 7 buxar lokomotivi (kömür və neftlə işləyən)
- Elektrikləşdirmə tarixi: 1920-ci il
- İstehsal həcmi: 1920-ci ilə qədər ildə 14.4 milyon kiloqram şəkər
- Elektrik təchizatı: Neftlə işləyən elektrik stansiyası, 3 alt stansiya
Hershey Elektrik Dəmiryolunun Təsiri
Hershey Elektrik Dəmiryolu Kubanın iqtisadi və sosial həyatında böyük rol oynadı. Şəkər sənayesinin inkişafına töhfə verməklə yanaşı, elektrik enerjisinin paylanması yerli əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb oldu. Bu layihə həm də sənaye inqilabının Kubaya təsirini göstərən vacib bir nümunədir.
"Hershey Kubaya yalnız şəkər tədarükü üçün deyil, həm də ideal sənaye cəmiyyətinin qurulması üçün gəlmişdi. Onun layihələri iqtisadiyyatdan sosial həyata qədər geniş spektrdə təsir göstərdi."