Hershey’s vergeten elektrisch spoor in Cuba: hoe chocolade een spoorweg bouwde

Van chocolade naar spoorwegen: de Cubaanse droom van Milton Hershey

Waarom zou een chocoladefabrikant een spoorweg bouwen? Voor Milton S. Hershey was dat in 1916 een logische stap. Zijn bedrijf, de Hershey Chocolate Co., was al een wereldspeler in de massaproductie van chocolade, met iconische producten als de Hershey’s Milk Chocolate Bar en de Hershey’s Kiss. Maar om aan de enorme vraag te voldoen, had hij een betrouwbare bron van suiker nodig – en die vond hij in Cuba.

Suikerschaarste door oorlog leidt tot expansie

De Eerste Wereldoorlog zorgde voor een tekort aan suiker in de Verenigde Staten. Bovendien wilde Hershey onafhankelijk worden van de Amerikaanse suikerindustrie, die gedomineerd werd door de American Sugar Refining Co. (ook bekend als de Sugar Trust). Cuba bood een oplossing: het eiland was niet alleen rijk aan suikerriet, maar ook politiek stabiel dankzij het Platt Amendment, dat Cuba tot een Amerikaanse satellietstaat maakte.

Hershey geloofde in verticale integratie – het beheersen van de hele productieketen. Zijn Cubaanse operatie groeide uit tot een compleet ecosysteem: vijf suikerplantages, vijf moderne suikermolens, een raffinaderij, meerdere bedrijfswijken en zelfs een oliegestookte elektriciteitscentrale met drie onderstations. Alles draaide om efficiëntie en controle.

Het eerste elektrische spoor van Cuba

Om de suiker zo snel mogelijk te verwerken, moest het riet direct na de oogst naar de molens. Een spoorweg was de ideale oplossing. In eerste instantie gebruikte Hershey stoomlocomotieven, maar de brandstofkosten waren hoog en de machines inefficiënt. Daarom besloot hij in 1920 het spoor te elektrificeren – het eerste elektrische spoor in Cuba.

Het systeem bestond uit een 56 kilometer lang normaalspoor met zeven locomotieven. De elektriciteitscentrale leverde niet alleen stroom aan de suikerfabrieken, maar ook aan de steden Matanzas en kleinere nederzettingen. In 1920 verwerkte één van Hersheys drie hoofdlocaties al 135.000 ton suikerriet, goed voor 14,4 miljoen kilogram suiker.

Central Hershey: een utopische bedrijfswijk

Het hart van Hersheys Cubaanse imperium was Central Hershey, een bedrijfswijk die fungeerde als hoofdkwartier. Gelegen op een plateau met uitzicht op de haven van Santa Cruz del Norte, lag het strategisch in het hart van het suikergebied, halverwege Havana en Matanzas.

Hershey liet zich inspireren door zijn eigen modelstad in Pennsylvania, die op zijn beurt geïnspireerd was op de Bournville Village van de Britse chocoladefabrikanten Cadbury. Central Hershey had alles wat een werknemer nodig had: woningen, scholen, een ziekenhuis, een theater en zelfs een eigen elektriciteitsvoorziening. Het was een company town in de meest pure vorm – een industriële utopie waar werk en leven naadloos in elkaar overgingen.

"Hershey had een persoonlijke fascinatie voor Cuba. Het eiland bood niet alleen economische kansen, maar ook de mogelijkheid om zijn visie op gemeenschapsleven en industriële efficiëntie in praktijk te brengen."

Een erfgoed dat vandaag nog leeft

Hoewel de suikerproductie in Cuba na de revolutie van 1959 grotendeels werd genationaliseerd, resteert er nog steeds een stukje van Hersheys industriële droom. De elektriciteitscentrale en delen van het spoor zijn nog herkenbaar, en Central Hershey staat op de Cubaanse erfgoedlijst. Ook de Hershey Electric Railway blijft een bijzonder stukje geschiedenis: een 1943-jaarpas gaf reizigers toegang tot alle reguliere passagierstreinen van het netwerk.

Milton S. Hershey bouwde niet alleen een spoorweg – hij creëerde een compleet ecosysteem dat decennialang standhield. Een verhaal van innovatie, ambitie en een onverwachte verbinding tussen chocolade en spoorwegen.