Menopozdan sonra ürək və sümük sağlamlığı arasında əlaqə aşkarlandı

Ürək xəstəlikləri və bud sümüyü qırığı arasında əlaqə

Yeni bir tədqiqat nəticələri göstərir ki, menopozdan sonra qadınlarda ürək sağlamlığı sümük qırığı riskinə təsir göstərir. Ürək-damar xəstəlikləri riski yüksək olan qadınlarda bud sümüyü daxil olmaqla digər əsas sümük qırıqları da daha çox müşahidə olunur.

Menopozdan sonra sümük qırığı riski

Menopozdan sonra qadınlarda estrogen səviyyəsinin azalması səbəbindən osteoporoz riski artır. Bu isə hətta aşağı təsirli bir düşmənin belə bud, bel və ya qol sümüyündə ciddi zədələrə səbəb ola bilər. 50 yaşdan yuxarı hər üç qadından birinin həyatı boyu sümük itkisi səbəbindən qırıq yaşadığı təxmin edilir.

Tədqiqat nəticələri

Araşdırma Lancet Regional Health – Americas jurnalında dərc olundu. Tədqiqatçılar Amerika Ürək Assosiasiyasının 2024-cü ildə təqdim etdiyi PREVENT bal sistemi ilə xəstələrin 10 illik ürək xəstəlikləri riskini qiymətləndirdi. Qadınlar aşağı, sərhədli, orta və yüksək risk qruplarına bölündü.

Ən güclü əlaqə bud sümüyü qırığı ilə müşahidə edildi. Yüksək ürək xəstəlikləri riski olan qadınlarda bud sümüyü qırığı riski aşağı risk qrupuna nisbətən 93% yüksək idi. Orta risk qrupunda isə bu risk 33% artıq idi.

Ürək və sümük sağlamlığı əlaqəsi

Tədqiqat həmçinin göstərir ki, ürək xəstəlikləri riski artan qadınlarda həmçinin digər əsas sümüklərin zədələnməsi riski də yüksəlir. Bu əlaqənin səbəbləri arasında xronik iltihab, oksidləşmə stressi, kalsium tənzimlənməsində dəyişikliklər və ateroskleroz səbəbindən sümüklərə qan axınının azalması yer alır. Menopozdan sonra hormon dəyişiklikləri, xüsusilə estrogen səviyyəsinin azalması isə həm ürək xəstəlikləri, həm də sümük itkisi riskini eyni vaxtda artırır.

Risklərin azaldılması üçün tövsiyələr

«Ürək və sümük sağlamlığını qorumaq üçün eyni faktorlar vacibdir: düzenli fiziki fəaliyyət, kalsium və D vitamini ilə zəngin balanslı qida, siqaret çəkməmək, şəkərli diabet və yüksək təzyiq kimi xəstəlikləri idarə etmək. Əgər sizə orta və ya yüksək ürək xəstəlikləri riski diaqnozu qoyulduysa, xüsusilə menopoz dövründə olan bir qadınsanız, sümük sıxlığı testi keçirmək və ya sümük sağlamlığı mütəxəssisi ilə görüşmək faydalı ola bilər.»

Tədqiqatın əhəmiyyəti

Tədqiqat Women’s Health Initiative proqramından 21 mindən çox qadının məlumatları əsasında aparılıb. Bu isə ürək və sümük sağlamlığı arasında əlaqənin daha da aydınlaşdırılmasına kömək edir. Hər iki xəstəlik geniş yayılmış və iqtisadi yük daşıyır. Bu səbəbdən həm ürək, həm də sümük xəstəliklərinin riskinin azaldılması yaşlı insanların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.

Bioloji səbəblər

Araşdırmaçılar qeyd edirlər ki, ürək xəstəlikləri və sümük qırığı riski arasındakı əlaqənin səbəbləri arasında aşağıdakılar yer alır:

• Xronik iltihab prosesləri;
• Oksidləşmə stressi;
• Kalsium tənzimlənməsində dəyişikliklər;
• Ateroskleroz səbəbindən sümüklərə qan axınının azalması;
• Menopozdan sonra hormon dəyişiklikləri, xüsusilə estrogen səviyyəsinin azalması.