NASA və ESA Mars missiyası yenidən aktivləşir
NASA, Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) tərəfindən Mars üçün nəzərdə tutulan Rosalind Franklin roverinin buraxılışını təsdiqlədi. Hazırda buraxılış üçün plan SpaceX-in Falcon Heavy raketindən istifadə etmək üzrədir. Kennedy Kosmik Mərkəzindən həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan missiyanın dəqiq vaxtı hələ müəyyənləşdirilməyib, lakin NASA bu prosesin ən tez 2028-ci ildə başlaya biləcəyini bildirib.
Missiyanın əsas xüsusiyyətləri
Bu, NASA və ESA arasında birgə layihədir. ESA roveri, kosmik gəimini və eniş aparatını təmin edəcək. ABŞ isə eniş aparatına tormoz mühərrikləri, roverin daxili sistemləri üçün qızdırıcı bloklar və buraxılış prosesində kömək təmin edəcək.
Rover, Marsın qədim həyat izlərini axtarmaq üçün müasir elmi cihazlarla təchiz olunacaq. Bu cihazlara kütlə spektrometri və üzvi molekulların analizatoru daxildir. Rover, Oxia Planum ərazisində nümunələr toplamaq üçün nəzərdə tutulub.
Uzun müddətli gecikmələrin səbəbləri
Bu missiya uzun illər ərzində müxtəlif səbəblərdən təxirə salınıb:
- İlk dəfə 2001-ci ildə planlaşdırılmışdı.
- 2009-cu ildə buraxılması nəzərdə tutulmuşdu, lakin büdcə məhdudiyyətləri səbəbindən NASA layihədən çıxdı.
- 2012-ci ildə Rusiya ESA-nın buraxılış tərəfdaşı oldu.
- Texniki problemlər səbəbindən əlavə gecikmələr yaşandı.
- 2022-ci ildə Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən ESA Rusiya ilə əməkdaşlığını dayandırdı.
- 2024-cü ildə NASA layihəyə yenidən qoşuldu.
Büdcə kəsintiləri və siyasi müdaxilələr
Missiya, müxtəlif siyasi müdaxilələr və büdcə kəsintiləri ilə üzləşib. ABŞ prezidentlərinin bir neçəsi layihənin maliyyələşdirilməsinə qarşı çıxıb. Sonuncu dəfə isə Artemis II missiyası zamanı belə bir təklif irəli sürülüb. Senator Mark Kelly isə bu missiyanın əhəmiyyətini vurğulayaraq, ölkənin birgə hədəflər uğrunda necə çalışa bildiyini qeyd edib.
«Son həftənin buraxılışı göstərdi ki, ümumi hədəf uğrunda birgə çalışdıqda nə qədər böyük nəticələr əldə etmək olar.»
Gələcək perspektivlər
NASA-nın bu missiyaya dəstəyinin davam etməsi, Mars tədqiqatlarında yeni bir səhifənin açılmasına səbəb ola bilər. 2028-ci ildə planlaşdırılan buraxılışın uğurlu olması ümidi ilə gözləmədəyik.