Netflix-in yeni çəkdiyi “Lordlar Adası” filmi bu məşhur hekayəyə yenidən diqqəti çəkdi. Filmdə Britaniya oğlanlarının uzaq bir adada qaldıqdan sonra vəhşiliklərə qərq olması göstərilir. Lakin psixoloq Peter Gray qeyd edir ki, bu hekayə bədii əsərdir və uşaqlara az azadlıq vermək üçün səbəb olaraq istifadə edilə bilməz.
Gerçək isə tamamilə fərqlidir. 1965-ci ildə altı oğlanın yaşadığı hadisə həqiqətən baş verib. Onlar adada 15 ay qaldıqları müddətdə qətl etmədilər, əksinə birgə həyat qurub, vəzifələr paylaşdılar. Hətta yemək üçün öldürdükləri quşlar üçün dəfn mərasimləri təşkil etdilər.
“Tongan Castaways” – Gerçək Adada Qalmaq
Bu oğlanlar sərt, katolik internat məktəbində oxuyan dostlar idi. Onlar can sıkıntısından qaçmaq üçün qayıqla adadan uzaqlaşmaq qərarına gəldilər. Tonga adasında yerləşən bu quru parçası uzun müddətdir ki, tərk edilmişdi, çünki 1863-cü ildə adanın sakinləri qul olaraq aparılmışdı.
Oğlanlar qayıqda qaldıqları 8 günlük səyahətdən sonra “Ata” adasına çatdılar. Qəzaya uğradıqdan sonra onlar kəndin xarabalıqlarını tapdılar və orada məskunlaşdılar. Sione Filipe Totau, hadisələrin iştirakçılarından biri, Vice-a verdiyi müsahibədə belə dedi:
“Gələcəkdə uzun müddət adada yaşayacağımızı düşünərək ev tikməyə qərar verdik. Mən kokos yarpaqlarını hörməyi bacarırdım, evin divarlarını da belə hördük. Sonra isə hər şeyi növbələşdirməyə başladıq: oddan necə istifadə etmək, dualarımızı necə etmək, banan ağaclarına necə qulluq etmək. Hamımız birlikdə çalışdıq, sanki həmişə adada yaşayacaqdıq.”
Onlardan biri ayağını sındırdıqda isə, digərləri onun sümüyünü yerinə qoymağı bacardılar. Nəhayət, onlar sahildən bir mil aralıda gəmi gördülər və mümkün qədər sürətlə üzməyə başladılar. Gəmiyə ilk çıxan oğlan özünü və Tonga adasından olduğunu bildirdi. Avstraliyalı kapitan dərhal sahilə məlumat verdi və 20 dəqiqə sonra cavab gəldi: bu oğlanlar itkin düşmüş və ölü hesab edilən şəxslər idi. Onların üçün dəfn mərasimləri keçirilmişdi. İndi isə onlar evə qayıdırlar.
Niyə “Lordlar Adası” Daha çox Tanınır?
Bu hekayə Rutger Bregmanın “Humankind: A Hopeful History” kitabında da yer alıb. Lakin “Tongan Castaways” hekayəsi “Lordlar Adası” qədər məşhur deyil. Bunun səbəbi isə açıqdır: Uşaqlar onilliklərdir Uilyam Qoldinqin romanını oxuyurlar və bu, nəsillərarası ümumi mədəniyyətin bir hissəsinə çevrilib.