Müasir parfüm sənayesində əsasən neft məhsullarından istifadə olunur. Lakin Abel Fragrance adlı brend, banan emalı zavodunun tullantılarından istifadə edərək, təbii və davamlı perfüm istehsalına başlayıb. Şirkət, biotexnologiya və təbii komponentlərlə innovativ ətirlər yaradır.
Miami Split adlı yeni parfümün əsas ətiri, Ekvadorun banan emalı zavodundan gəlir. Bu ətir, meyvənin yuyulması zamanı əmələ gələn və əvvəllər tullantı hesab edilən banan qoxulu sudan çıxarılır. Abel Fragrance isə bu cür qeyri-adi inqrediyentlərdən istifadə edən şirkətlərdən biridir. Brend, məhsullarında heç bir fosil yanacaqdan istifadə etməyərək, biotexnologiyaya əsaslanan təbii ətirlər yaratmağa çalışır.
Sənayedə əsasən petrokimyəvi məhsullardan istifadə olunur. Frances Shoemack, brendin təsisçisi, bu barədə deyir: «Praktik olaraq bütün parfüm molekulları fosil yanacaqlardan sintez edilir. Tipik bir parfüm, onlarla və ya yüzlərlə molekuldən ibarətdir və onların 95%-dən çoxu neftdən əldə edilir. Bu molekullar ucuz və asanlıqla miqyaslana bilir, müasir parfüm sənayesinin əsasını təşkil edir».
Təbii parfüm axtarışı
Shoemack, keçmişdə şərabçılıqla məşğul olan Yeni Zelandiyalı bir şəxsdir. O, 2013-cü ildə Amsterdam şəhərinə köçdükdən sonra Abel Fragrance brendini təsis etmişdir. O vaxtlar, təbabət və makiyaj üçün təbii, davamlı məhsullar mövcud olsa da, parfüm üçün belə seçim yox idi. «Bu, mənim üçün həqiqi bir axtarışa çevrildi», deyə o qeyd edir. «Həmçinin, heç kim bu istiqamətdə işləmirsə, doğru insanlarla əməkdaşlıq edərək mən bunun öhdəsindən gələ bilərəmmi, deyə düşünürdüm».
O, ustad parfümçü Isaac Sinclair ilə tərəfdaşlıq qurmuş və əvvəlcə əsasən efir yağlarından istifadə etmişdir. Lakin tezliklə müəyyən məhdudiyyətlərlə qarşılaşmışdır. Təbii yağlar çox tez buxarlanır, saatlarla əriməyə davam edir. Onları sintetik konservantlar olmadan uzun müddət saxlamaq çətindir. Bundan əlavə, efir yağları bahalıdır və həssas tərkibə malik olduqları üçün dəqiq şəkildə işləmək çətindir. Startap komandası isə təbii ətirlər istehsalının yeni yolunu axtarmağa başlamışdır. Onların nəzəriyyəsinə görə, təbii ətirlər, fosil əsaslı ətirlərlə rəqabət apara bilməlidir.
Biotexnologiya həlli
Shoemack və Sinclair, qida sənayesi kimi digər sahələrdə baş verən innovasiyaları tədqiq edərkən, ətir inqrediyentlərinin biotexnoloji versiyalarını tapmağa başlamışdır. Məsələn, Ambroxin molekulu, adətən neftdən alınaraq, balinakimilərdən əldə edilən nadir təbii maddə olan amberqrisin qoxusunu təqlid etmək üçün istifadə olunur. Hazırda isə bu molekulu bitki şəkərlərinin fermentasiyası yolu ilə laboratoriyada istehsal etmək mümkündür. Alınan molekulların kimyəvi strukturu, neftdən alınan versiya ilə eynidir, lakin burada yalnız bitkilərdən istifadə olunur.
Shoemack-in məlumatına görə, bazarında hal-hazırda təxminən 100 biotexnoloji ətir molekülü mövcuddur, halbuki neftdən alınan minlərlə molekul mövcuddur. «Bu hələ də bahalıdır və inkişafın erkən mərhələsindədir», deyə o qeyd edir. Lakin İran müharibəsinin neftin qiymətini artırması ilə, «bu sahədə yeniliklərə təkan verə bilər».
Abel Fragrance həmçinin, lavanda və nanədən alınan kompleks qarışıqların təmizlənməsi və təcrid edilməsi nəticəsində yaranan izolyatlarla da işləyir. Şirkət həmçinin, Symrise adlı şirkət tərəfindən inkişaf etdirilən banan ətirinin istehsalında istifadə olunan, aşağı enerji tələb edən proseslərdən də istifadə edir.