Plastik tullantılar: Yandırmaqla yoxsa yenidən emal etmək?
Zəngin ölkələrin plastik tullantıları çox vaxt yandırılır və bu proses İndoneziya kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə həyata keçirilir. Bu, yerli əhalinin sağlamlığına ciddi ziyan vurur və ekoloji problemləri daha da dərinləşdirir.
Tropodo: Qara tüstü ilə dolu kənd
İndoneziyanın ən sıx məskunlaşmış adası olan Yavanın şərqində yerləşən Tropodo kəndi, dar küçələri və rəngarəng evləri ilə tanınır. Lakin kəndin arxasında qara tüstü püskürən bacalar var. Bu bacalar kəndin rustik görünüşünə zidd gəlməsə də, yerli sakinlər üçün ciddi təhlükə mənbəyi hesab olunur.
Plastik tullantıların yandırılması: Qlobal miqyasda problem
2015-ci ilə qədərki məlumatlara əsaslanan araşdırmaya görə, plastik tullantıların təxminən 12 faizi qlobal miqyasda yandırılır. Bu proses, xüsusilə qeyri-rəsmi zavodlarda həyata keçirildikdə, çox təhlükəlidir. Hava təmizləyici sistemləri olmayan bu zavodlarda plastiklərin yandırılması, yerli əhalinin sağlamlığına ciddi ziyan vurur.
- Erkən doğum riskinin artması: Tədqiqatlar göstərir ki, plastik tullantıların yandırılması yerli əhalinin arasında erkən doğum hallarının sayını artırır.
- Doğum qüsurları: Plastiklərin yandırılması nəticəsində yaranan zəhərli qazlar, uşaqlarda ürək və sinir sistemi qüsurlarına səbəb ola bilir.
- Xərçəng riski: Uzunmüddətli olaraq bu prosesə məruz qalan insanlarda xərçəng xəstəliyinin yaranma riski artır.
Gufronun zavodu: Plastikdən istifadə edən tofu istehsalı
Məhəmməd Gufron, Tropodo kəndində yerləşən tofu zavodunun sahibidir. Onun zavodunda plastik tullantılar yanacaq kimi istifadə olunur. Gufron, plastikləri qırıntı halına salaraq, onları yanacaq kimi istifadə edir. Bu proses nəticəsində yaranan buxar, tofun istehsalında istifadə olunur.
"Plastikləri yandırmaq çox təhlükəlidir, lakin bizim üçün bu, iqtisadi cəhətdən çox vacibdir. Digər yanacaq növləri çox baha olduğundan, biz plastikdən istifadə edirik."
Plastik tullantıların yenidən emalı: Alternativ həll yol
Plastik tullantıların yandırılması əvəzinə, onların yenidən emal edilməsi daha təhlükəsiz və ekoloji cəhətdən əlverişli həll yoludur. Lakin inkişaf etməkdə olan ölkələrdə bu prosesin həyata keçirilməsi üçün lazımi texnologiyalar və resurslar mövcud deyil.
Beynəlxalq əməkdaşlıq vacibdir
Zəngin ölkələrin plastik tullantılarının ixracı və onların yandırılması problemi beynəlxalq səviyyədə həll edilməlidir. Bu, həm yerli əhalinin sağlamlığını qorumaq, həm də ekoloji problemləri həll etmək üçün vacibdir.
Plastik tullantıların yandırılması problemi, həm iqtisadi, həm də ekoloji cəhətdən ciddi nəticələrə səbəb olur. Bu problemi həll etmək üçün beynəlxalq əməkdaşlıq və yenilikçi həll yollarının tətbiqi vacibdir.