Bogate kraje eksportują plastikowe odpady do Indonezji, gdzie są spalane w niebezpiecznych warunkach

W indonezyjskiej wsi Tropodo, położonej wśród zielonych pól na wyspie Jawa, codzienność toczy się wokół produkcji tofu. Jednak za idyllicznym obrazem kryje się mroczna rzeczywistość: lokalne zakłady wykorzystują plastikowe odpady jako paliwo do ogrzewania wody i napędzania produkcji. To praktyka, która stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców oraz środowiska.

Plastik zamożnych krajów trafia do Indonezji

Choć większość naszej uwagi skupia się na tym, skąd pochodzi plastik – z przemysłu naftowego i petrochemicznego, który stale zwiększa jego produkcję – coraz więcej uwagi poświęca się miejscom, gdzie trafiają miliony ton odpadów. Według badań opartych na danych z 2015 roku, około 12% globalnych odpadów plastikowych jest spalanych. Nawet w nowoczesnych spalarniach wyposażonych w filtry emisja zanieczyszczeń wiąże się z wyższym ryzykiem przedwczesnych porodów, wad wrodzonych, a także wzrostem zachorowalności na nowotwory wśród osób mieszkających w pobliżu.

Problem staje się jeszcze poważniejszy, gdy plastik – zawierający według badań Nature z 2023 roku ponad 16 tysięcy różnych substancji chemicznych, z których ćwierć może stanowić zagrożenie dla zdrowia – jest spalany w prymitywnych piecach bez jakiejkolwiek ochrony środowiska. Tak właśnie dzieje się w Tropodo, gdzie lokalne, nieformalne zakłady przetwarzają plastik na paliwo do produkcji tofu.

Niebezpieczna produkcja w Tropodo

Muhammad Gufron, właściciel niewielkiej wytwórni tofu w Tropodo, oprowadza dziennikarkę Beth Gardiner po swoim zakładzie. W pomieszczeniach widać stosy poszarzałego, rozdrobnionego plastiku, który jest suszony na słońcu, by później posłużyć jako paliwo. Gufron prowadzi ją do pieca, gdzie plastik jest spalany w metalowym cylindrze. Płomień jest intensywny, a wrzucenie kolejnej porcji odpadów powoduje charakterystyczne trzaski. Para wytwarzana w procesie spalania służy do produkcji tofu.

Już po kilku minutach przebywania w zakładzie dziennikarka odczuwa bóle głowy – efekt wdychania szkodliwych oparów. Taka praktyka, choć powszechna w regionie, niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne dla mieszkańców, którzy na co dzień są narażeni na działanie toksycznych substancji.

Dlaczego tak się dzieje?

Choć kraje wysokorozwinięte deklarują recykling swoich odpadów, część z nich trafia do krajów rozwijających się, takich jak Indonezja, gdzie brakuje odpowiednich regulacji i infrastruktury do bezpiecznego przetwarzania plastiku. W Tropodo, podobnie jak w wielu innych miejscach na świecie, plastik staje się łatwo dostępnym i tanim paliwem, mimo że jego spalanie jest nie tylko nieekologiczne, ale i niebezpieczne dla zdrowia.

Skutki zdrowotne spalania plastiku

Badania wykazują, że spalanie plastiku w niekontrolowanych warunkach wiąże się z wieloma zagrożeniami:

• Wady wrodzone: zwiększone ryzyko wad serca, układu nerwowego oraz innych zaburzeń rozwojowych u noworodków.
• Choroby nowotworowe: długotrwałe narażenie na toksyczne opary może prowadzić do wzrostu zachorowalności na nowotwory.
• Problemy układu oddechowego: chroniczne choroby płuc, astma oraz inne schorzenia układu oddechowego.
• Zanieczyszczenie środowiska: emisja szkodliwych substancji do powietrza, gleby i wód gruntowych.

Mimo że wiadomo o tych zagrożeniach, praktyka spalania plastiku w prymitywnych warunkach nadal jest powszechna w wielu regionach świata, w tym w Indonezji.

Co można zrobić?

Aby zmniejszyć skalę problemu, konieczne są działania na kilku płaszczyznach:

• Lepsze regulacje międzynarodowe: wprowadzenie surowszych przepisów dotyczących eksportu odpadów plastikowych do krajów rozwijających się.
• Inwestycje w recykling: rozwój infrastruktury do przetwarzania plastiku w krajach, które obecnie nie są w stanie poradzić sobie z napływem odpadów.
• Edukacja i świadomość: informowanie społeczeństwa o zagrożeniach związanych ze spalanie plastiku oraz promowanie alternatywnych metod jego zagospodarowania.
• Współpraca międzynarodowa: zaangażowanie państw wysokorozwiniętych w pomoc technologiczną i finansową dla krajów, które borykają się z problemem odpadów plastikowych.

„Plastik, który produkujemy w bogatych krajach, trafia do miejsc, gdzie jest spalany w sposób, który zagraża zdrowiu milionów ludzi. To problem globalny, który wymaga natychmiastowych działań.”

Podsumowanie

Spalanie plastikowych odpadów w prymitywnych warunkach, takich jak w indonezyjskiej wsi Tropodo, jest poważnym problemem zdrowotnym i środowiskowym. Choć kraje wysokorozwinięte deklarują recykling swoich odpadów, część z nich trafia do krajów rozwijających się, gdzie jest spalana w sposób szkodliwy. Konieczne są międzynarodowe działania, aby ograniczyć ten proceder i zapewnić bezpieczne metody zagospodarowania plastiku.