AI drijft zorgkosten omhoog: waarom de belofte van lagere kosten niet uitkomt

AI in de zorg: van belofte naar kostenexplosie

Sinds de opkomst van AI-chatbots en automatisering beloven techbedrijven, verzekeraars en zorgbestuurders dat kunstmatige intelligentie de kosten voor patiënten zal verlagen. Mario Schlosser, medeoprichter en technisch directeur van verzekeraar Oscar Health, stelde zelfs dat AI de enige manier zou zijn om de kosten van een doktersbezoek in de VS binnen drie tot vijf jaar te verlagen. Een rapport van McKinsey uit 2024 voorspelde zelfs potentiële besparingen van 360 miljard dollar per jaar dankzij AI.

Maar deze beloftes blijken niet uit te komen. Integendeel: zowel ziekenhuizen als verzekeraars geven aan dat AI-tools de kosten juist hebben doen stijgen. Dat blijkt uit onderzoek van Stat, een toonaangevend vakblad in de gezondheidszorg.

Hoe AI de facturering complexer maakt

Een van de grootste boosdoeners zijn de zogenaamde AI-scribes: tools die gesprekken tussen artsen en patiënten automatisch omzetten in klinische notities. Deze technologie zou tijd besparen, maar leidt in de praktijk tot hogere kosten. Caroline Pearson, directeur van het Peterson Health Technology Institute, waarschuwt:

"Op dit moment zijn deze automatische notities inflatoir, en dat is een groot probleem. We hebben technologie nodig die de kosten daadwerkelijk verlaagt."

Er zijn drie belangrijke oorzaken waarom AI de kosten opdrijft:

1. Gedetailleerdere notities leiden tot hogere facturering

Voor de komst van AI schreven uitgeputte artsen vaak minimale notities, waardoor ze alleen betaald werden voor eenvoudige consulten – ook als de patiënt complexe klachten had. Nu AI elke detail registreert, worden consulten vaker in een hogere tariefcategorie ingedeeld. Dit rechtvaardigt hogere facturen, ook als de behandeling zelf niet complexer is geworden.

2. AI "duwt" artsen naar extra diagnoses

AI-tools herinneren artsen er voortdurend aan om diagnoses toe te voegen die tijdens het consult ter sprake kwamen, maar niet werden opgeschreven. Bobby DuPre, hoofd medische informatie bij FMOL Health, legt uit:

"Je hebt nu een tool die zegt: 'Je hebt het over een urineweginfectie, maar die staat niet in je diagnose. Wil je die nu toevoegen?'"

3. Meer consulten betekenen meer inkomsten

Doordat artsen geen tijd meer kwijt zijn aan het typen van notities, kunnen ze meer patiënten per dag zien. Bij FMOL Health steeg het aantal consulten met 22% bij artsen die gebruikmaakten van AI-scribes. DuPre:

"Hoe meer patiënten ze zien, hoe meer ze verdienen."

Een systeem dat profiteert van hogere kosten

Deze ontwikkelingen tonen aan dat AI, ondanks de beloftes, het fundamentele probleem in de zorg niet oplost: een systeem dat draait om winstmaximalisatie in plaats van betaalbare zorg voor iedereen. Technologie kan de efficiëntie verhogen, maar kan de onderliggende prikkels die kosten opdrijven niet wegnemen.

Meer over AI in de zorg

Het grootste ziekenhuisnetwerk van de VS overweegt radiologen te vervangen door AI, aldus de CEO. Lees meer over de impact van kunstmatige intelligentie op de gezondheidszorg.